گشادی واژن؛ بررسی علمی علت، درمان و تأثیر زایمان طبیعی
زهرا نوابی
نویسنده
گشادی واژن موضوعی است که بسیاری از زنان ممکن است در طول زندگی خود به دلایل مختلف با آن روبرو شوند. این مشکل نه تنها میتواند بر کیفیت روابط زناشویی تاثیر بگذارد، بلکه ممکن است مشکلات جسمی و روانی دیگری را نیز ایجاد کند. در این مقاله، دلایل گشادی واژن، عوارض و روشهای درمانی مختلف آن را مورد بررسی قرار می دهیم.
نشانههای گشادی واژن
- کاهش حس در روابط جنسی: یکی از رایجترین نشانهها این است که فرد یا شریک جنسی او کاهش حس و رضایت در هنگام رابطه جنسی را تجربه میکنند. این موضوع به دلیل کاهش استحکام و انعطافپذیری دیوارههای واژن است.
- بیاختیاری ادرار: ضعف عضلات کف لگن که اغلب با گشادی واژن همراه است، میتواند منجر به بیاختیاری ادرار بهویژه در هنگام سرفه، عطسه یا ورزش شود.
- احساس افتادگی در ناحیه لگن: برخی افراد ممکن است احساس کنند که اندامهای داخلی لگن (مانند رحم یا مثانه) در حال افتادن هستند. این موضوع به دلیل ضعف عضلات کف لگن و گشادی واژن رخ میدهد.
- صدای غیرطبیعی از واژن (صدای باد واژن): صدای خارج شدن هوا از واژن در برخی موقعیتها، بهخصوص هنگام انجام حرکات ورزشی یا رابطه جنسی، میتواند از نشانههای گشادی واژن باشد.
- مشکل در نگه داشتن تامپون یا وسایل مشابه: زنان ممکن است متوجه شوند که تامپون یا وسایل بهداشتی مشابه در داخل واژن بهخوبی نگه داشته نمیشوند و بهراحتی خارج میشوند.
- احساس فشار یا کشیدگی در ناحیه لگن: برخی زنان ممکن است به دلیل ضعف عضلات کف لگن و گشادی واژن، احساس فشار یا کشیدگی در این ناحیه را تجربه کنند.
نکته: اگر این نشانهها را تجربه میکنید، بهتر است با پزشک متخصص مشورت کنید تا علت دقیق مشخص و بهترین روش درمانی پیشنهاد شود.
علت گشادی واژن چیست؟
گشادی واژن میتواند به دلایل مختلفی ایجاد شود که برخی از آنها شامل عوامل فیزیکی، هورمونی، ژنتیکی، و سبک زندگی هستند. در ادامه به تفصیل به این عوامل پرداختیم.
زایمان
زایمان طبیعی یکی از مهمترین دلایل گشادی واژن است. در طی زایمان، عضلات و بافتهای واژن تحت فشار شدید قرار میگیرند تا نوزاد عبور کند. این فشار میتواند باعث کاهش استحکام و انعطافپذیری دیوارههای واژن شود. زنانی که چندین زایمان طبیعی داشتهاند، بیشتر در معرض این مشکل قرار میگیرند.
بالا رفتن سن
با افزایش سن، فرایند طبیعی پیری باعث کاهش تولید کلاژن و الاستین در بدن میشود. این دو ماده نقش مهمی در حفظ استحکام و انعطافپذیری بافتهای بدن از جمله واژن دارند. کاهش آنها منجر به شل شدن و گشاد شدن واژن میشود.
یائسگی و کاهش استروژن
در دوران یائسگی، سطح هورمون استروژن که نقش مهمی در حفظ سلامت و ضخامت دیوارههای واژن دارد، کاهش مییابد. این موضوع باعث نازک شدن دیوارههای واژن، کاهش رطوبت و شل شدن آن میشود. این تغییرات میتوانند گشادی واژن را تشدید کنند.
ژنتیک
برخی از زنان به صورت ژنتیکی مستعد ضعف عضلات لگن یا گشاد شدن واژن هستند. در این موارد، حتی بدون تاثیر عوامل خارجی مانند زایمان یا افزایش سن، ممکن است گشادی واژن رخ دهد.
چاقی
افزایش وزن و چاقی میتواند فشار زیادی به عضلات کف لگن وارد کند. این فشار باعث ضعیف شدن عضلات لگن و گشادی واژن میشود.
ورزشهای سنگین
ورزشهایی مانند وزنهبرداری یا تمرینات شدید بدنی میتوانند به عضلات کف لگن فشار وارد کرده و در درازمدت منجر به شل شدن واژن شوند.
رابطه جنسی
برخی باورهای اشتباه، رابطه جنسی را بهعنوان دلیل گشادی واژن میدانند، اما این موضوع بهطور مستقیم درست نیست. رابطه جنسی طبیعی باعث گشادی دائمی واژن نمیشود. با این حال، اگر عضلات کف لگن ضعیف باشند، ممکن است بعد از رابطه احساس شل شدگی وجود داشته باشد. تقویت این عضلات از طریق تمرینات خاص مانند کگل میتواند این مشکل را برطرف کند.
بیماریها
عفونتهای مکرر واژینال یا لگنی میتوانند بر ساختار و عملکرد واژن تاثیر بگذارند و به مرور زمان باعث شل شدن آن شوند.
توجه: گشادی واژن مشکلی رایج است که دلایل مختلفی دارد. شناخت دقیق علتها میتواند به انتخاب روش درمانی مناسب کمک کند. اگر این مشکل تاثیر منفی بر زندگی روزمره یا روابط شما دارد، حتما با یک پزشک متخصص مشورت کنید.
عوارض گشادی واژن
بیاختیاری ادرار
یکی از شایعترین عوارض گشادی واژن، بیاختیاری ادرار است. در این حالت، عضلات کف لگن به دلیل ضعف نمیتوانند بهخوبی مثانه را حمایت کنند. این موضوع باعث نشت ادرار بهخصوص هنگام عطسه، سرفه یا ورزش میشود که به آن بیاختیاری استرسی میگویند.
پرولاپس اندام لگنی
پرولاپس اندام لگنی به معنای افتادگی اندامهایی مانند رحم، مثانه یا روده به سمت پایین و گاهی خارج از واژن است. این وضعیت معمولا به دلیل ضعف عضلات کف لگن و کاهش حمایت از این اندامها رخ میدهد که گشادی واژن میتواند یکی از عوامل آن باشد.
افزایش خطر عفونتهای واژینال
گشادی واژن ممکن است باعث ورود راحتتر میکروبها و باکتریها به داخل واژن شود. این امر میتواند خطر عفونتهای مکرر واژینال را افزایش دهد.
درد و ناراحتی در ناحیه لگن
ضعف عضلات کف لگن و تغییرات ساختاری واژن ممکن است منجر به درد یا احساس ناراحتی در این ناحیه شود. این موضوع میتواند در فعالیتهای روزمره یا حتی هنگام رابطه جنسی تاثیرگذار باشد.
درمان گشادی واژن چیست؟
گشادی واژن مشکلی است که با توجه به علت و شدت آن، میتواند به روشهای مختلف درمان شود. این روشها به دو دسته جراحی و غیر جراحی تقسیم میشوند. در ادامه به بررسی این روشها میپردازیم.
روشهای جراحی
- واژینوپلاستی: واژینوپلاستی یک جراحی ترمیمی است که با هدف بازسازی و سفت کردن دیوارههای واژن انجام میشود. این روش برای زنانی که بافتهای واژن آنها بهشدت آسیب دیده یا شل شده است، مناسب است و معمولا نتایج طولانیمدتی دارد.
- پرینورافی: پرینورافی جراحیای است که ناحیه پرینه (منطقه بین واژن و مقعد) را ترمیم و تقویت میکند. این روش به بهبود ظاهر و عملکرد واژن کمک میکند و اغلب در کنار واژینوپلاستی انجام میشود.
- کولپورافی: در این روش جراحی، دیوارههای داخلی واژن سفت و محکم میشوند. کولپورافی معمولا برای زنانی استفاده میشود که با ضعف شدید عضلات داخلی واژن روبهرو هستند.
روشهای غیر جراحی
- رفع گشادی واژن با لیزر: لیزر یکی از روشهای پیشرفته و غیرتهاجمی است که با تحریک تولید کلاژن در بافتهای واژن، باعث سفتتر شدن دیوارهها میشود. این روش بدون درد و سریع است و به جلسات مکرر نیاز دارد.
- درمان شلی واژن با نخ: در این روش، نخهای مخصوص در بافتهای واژن قرار داده میشوند تا با تحریک بافتها، تولید کلاژن افزایش یابد و واژن سفتتر شود. این روش سریع و نسبتا بدون درد است و برای شلی خفیف تا متوسط واژن مناسب است.
- مخروط واژینال: مخروط واژینال یک وسیله ساده است که برای تقویت عضلات کف لگن استفاده میشود. این وسیله در طول تمرینات خاص، در واژن قرار داده شده و به سفت شدن دیوارههای واژن کمک میکند.
- پلاسما درمانی: در این روش، از تکنولوژی پلاسما برای ترمیم و بازسازی بافتهای آسیبدیده واژن استفاده میشود. این روش باعث بهبود جریان خون و تولید کلاژن میشود و نتایج موثری در درمان شلی واژن دارد.
- درمان گشادی واژن با NMES : این روش با استفاده از تحریک الکتریکی عضلات کف لگن انجام میشود. NMES به تقویت عضلات ضعیف و بازگرداندن استحکام و کارایی آنها کمک میکند.
- درمان گشادی واژن با دستگاه ار اف: دستگاه ار اف با استفاده از امواج رادیوفرکانسی باعث سفت شدن بافتهای داخلی واژن میشود. این روش غیرتهاجمی، سریع و بدون نیاز به دوره نقاهت است.
- درمان با ورزش: تمرینات کگل، یکی از بهترین و سادهترین روشها برای تقویت عضلات کف لگن است. این تمرینات باعث افزایش استحکام عضلات واژن و کاهش گشادی آن میشوند. انجام منظم این تمرینات برای زنان در هر سنی توصیه میشود.
انتخاب روش درمانی مناسب
انتخاب بهترین روش درمانی به عوامل مختلفی از جمله شدت گشادی، علت ایجاد آن و وضعیت جسمانی فرد بستگی دارد. توصیه میشود برای تصمیمگیری صحیح، حتما با یک پزشک متخصص مشورت کنید.
جمعبندی
گشادی واژن یکی از مشکلات شایع در میان زنان است که ممکن است به دلایل مختلفی از جمله زایمان، افزایش سن، کاهش استروژن یا سایر عوامل ایجاد شود. این مسئله علاوه بر تاثیر بر کیفیت روابط زناشویی، میتواند مشکلات جسمی و روانی دیگری مانند بیاختیاری ادرار یا کاهش اعتمادبهنفس را به همراه داشته باشد.
خوشبختانه، پیشرفت علم پزشکی امکان درمان این مشکل را از طریق روشهای جراحی مانند واژینوپلاستی و روشهای غیرتهاجمی مانند لیزر، درمان با نخ و تمرینات کگل فراهم کرده است. انتخاب روش مناسب بستگی به شدت مشکل و شرایط جسمی فرد دارد.
اگر با گشادی واژن مواجه هستید، نگران نباشید. بهترین اقدام، مراجعه به یک متخصص زنان و زایمان است تا با ارزیابی دقیق، بهترین راهکار درمانی را برای شما پیشنهاد کند. درمان بهموقع میتواند به بازگشت کیفیت زندگی و افزایش رضایت شما کمک کند.
به یاد داشته باشید: مراقبت از سلامت ناحیه تناسلی و انجام تمرینات تقویتی میتواند در پیشگیری از مشکلات بعدی موثر باشد.