ارتودنسی طرح لبخند؛ از صاف شدن دندانها تا جذابتر شدن چهره
زهرا نوابی
نویسنده
فهرست محتوا
مطالعه12 دقیقه
لبخند به عنوان یکی از عوامل مهم در زیبایی چهره، نقش موثری در افزایش اعتماد به نفس دارد. امروزه با استفاده از ارتودنسی میتوان، علاوه بر درمان و اصلاح ناهنجاریهای دندانی و فکی، یک لبخند زیبا و متناسب با چهره را طراحی کرد. ارتودنسی میتواند به عنوان موثرترین روش در طراحی لبخند نیز به کار رود. در ادامه مطلب قصد داریم به ویژگیها و عناصر ارتودنسی طرح لبخند، ناهنجاریهای موثر بر آن و اهمیت ارتودنسی در رسیدن به یک لبخند جذاب را بررسی کنیم.
عناصر تشکیل دهنده طرح لبخند
یک لبخند تنها از دندانها و مرتبی آنها تشکیل نشده، بلکه یک لبخند زیبا را میتوان ترکیبی از چندین عامل در نظر گرفت. در ادامه به عناصر تشکیل دهنده طرح لبخند پرداخته شده است.
دندانها: دندانها عامل کلیدی در ایجاد یک لبخند جذاب هستند. تناسب اندازه دندانها درون دهان، میزان سفیدی و شفافیت، نظم و تقارن آنها میتواند در ایجاد یک لبخند جذاب موثر باشد. هرچه دندانها دارای سلامت و جذابیت بیشتری باشند و به طور مرتب و هماهنگ در کنار یکدیگر قرار بگیرند، جلوه زیبا و دلنشینی به لبخند خواهند بخشید.
لثهها: لثهها به عنوان عامل مهم و کلیدی دیگر در تعادل و زیبایی لبخند نقش دارند. خط لثه مناسب میتواند به عنوان یک ویژگی ایدهآل بر لثهها در جذابیت لبخند تأثیر بگذارد. همچنین لثهها باید سالم همراه با رنگ صورتی، بدون التهاب و خونریزی باشند.
لبها: لبها به عنوان قاب لبخند تأثیر بسیار زیادی روی هماهنگی با دندانها و دیگر اجزای صورت دارند. فرم لب نیز باید متناسب با چهره بوده و به صورت طبیعی یک خط لبخند هماهنگ با دندانها را ایجاد کند.
زاویه فک: نحوه قرارگیری فک نیز به طور مستقیم روی لبخند و نحوه دیده شدن دندانها تاثیر میگذارد. زاویه فک هماهنگ و متناسب با دیگر اجزای صورت باعث جذابیت بیشتر لبخند خواهد شد.
سایر اجزای صورت ( چشمها، بینی و گونه): دیگر اجزای صورت نیز به لبخند و زیبایی آن مرتبط هستند. چشمها، حالت آنان، تناسب بین بینی با لب و فک و ایجاد تعادل بین قسمتهای دیگر مانند گونه باعث زیباتر شدن و جلوه بیشتر در ارتودنسی طرح لبخند میشود.
ویژگیهای یک طرح لبخند خوب
برای اینکه لبخند شما زیبا و جذاب به نظر بیاید باید معیارهای زیباییشناسی نیز در آن مورد توجه قرار بگیرند. از جمله معیارهای اصلی و مهم در یک طرح لبخند خوب میتوان به موارد زیر اشاره کرد.
هماهنگی با ویژگیهای صورت: یک طرح لبخند خوب و ایدهآل باید با سایر اجزای چهره، فرم صورت و نوع فک هماهنگ باشد. به عنوان مثال، کسانی که دارای صورت کشیده هستند باید برای جلوه بیشتر لبخند خود دندانهای پهنتری داشته باشند.
تناسب دندانها: دندانها نیز باید در یک طرح لبخند خود با یکدیگر متناسب باشند. اغلب در یک طرح لبخند جذاب دندانهای جلو بزرگتر از دندانهای کناری بوده و این تفاوت میتواند به طور چشمگیری در زیبایی لبخند موثر باشد.
رنگ دندانها: رنگ دندانها نیز به عنوان یک عامل مهم دیگر باید طبیعی، متناسب با رنگ پوست و روشن باشد. در صورت ایجاد لک یا تغییر رنگ در دندانها میتوان با استفاده از روشهای زیبایی مختلف مانند بلیچینگ آنها را سفید و شفاف کرد.
تقارن دندانها و لبها: برای داشتن یک لبخند جذاب و زیبا به هماهنگی و تقارن بین لبها و دندانها نیاز است. در صورتی که دندانها به صورت کج یا نامرتب کنار یکدیگر قرار گرفته باشند میتوان برای ایجاد نظم و ترتیب در آنها از اصلاح طرح لبخند با ارتودنسی بهره برد.
سلامت لثهها: عامل مهم دیگر در داشتن یک لبخند مناسب وجود لثههای سالم و صورتی رنگ است. لثههای مشکلدار و آسیب دیده در اثر بیماریهای لثه مانند تورم و تحلیل لثه، زیبایی خود را از دست دادهاند و میتوانند روی یک لبخند جذاب تاثیر منفی بگذارند.
زاویه و ارتفاع مناسب دندانها: طول و ارتفاع دندانهای قرار گرفته در جلوی دهان نیز روی شکل دهی لبخند مناسب و ارتودنسی طرح لبخند تاثیر میگذارند. در صورتی که دندانهای جلو بسیار بلند و یا بسیار کوتاه باشند میتوانند تناسب لبخند جذاب را از بین ببرند.
شخصیسازی طرح لبخند: ویژگیهای منحصر به فرد در چهره افراد باعث میشود بتوان لبخند آنها را به صورت شخصیسازی شده درآورد. بدین صورت که یک لبخند، متناسب با نیازها و فرم صورت هر فرد طراحی شود. از فاکتورهای مهم برای شخصیسازی طرح لبخند میتوان به جنسیت، سن فرد، ویژگیهای شخصیتی، فرهنگی و سلیقه فرد اشاره کرد.
ناهنجاریهای دندانی و فکی که بر طرح لبخند تاثیر میگذارند
برخی ناهنجاریها و مشکلات موجود در دندان و فک میتوانند به عنوان یک مانع و مشکل در نظر گرفته شده و از ایجاد یک طرح لبخند زیبا جلوگیری کنند. در ادامه به رایجترین مشکلات و ناهنجارهای دندانی و فک اشاره شده است. وجود دندانهای کج و نامرتب، وجود فاصله بسیار زیاد بین دندانها و ناموزون جلوه دادن لبخند، وجود لبخند لثهای با مشاهده بخش زیادی از لثه در زمان لبخند و وجود ناهنجاری فکی روی طرح لبخند موثر هستند.
نامرتبی دندانها: وجود دندانهای نامرتب یکی از شایعترین مشکلاتی است که میتواند روی ظاهر لبخند و زیبایی آن تاثیر بگذارد. زمانی که دندانها در موقعیتهای نادرست قرار گرفته باشند، نامرتبی دندان روی میدهد. مواردی از قبیل عوامل ژنتیکی، رشد نامناسب فک، از دست دادن دندانهای شیری زودتر از موعد مقرر و مکیدن انگشت در دوران کودکی از جمله دلایل ایجاد دندانهای نامرتب هستند.
فاصله بین دندانها: فاصله بین دندانها همان فضای غیرطبیعی ایجاد شده بین دندانها است که ممکن است به دلایل مختلف از جمله عدم تناسب دندان و فک، از دست دادن دندان یا وجود فرنوم لب بالایی ایجاد شده باشد و با ارتودنسی طرح لبخند برطرف خواهد شد. این فاصله میتواند ضمن کاهش زیبایی لبخند و ایجاد یک ظاهر ناموزون، باعث تاثیر منفی روی گفتار و یا ادای کلمات مختلف شود.
دندانهای نهفته: منظور از دندانهای نهفته دندانهایی هستند که به دلیل عدم وجود فضای کافی در اثر انسداد لثه در موقعیت صحیح خود رشد نکردند. این دندانها میتوانند با فشار به دندانهای مجاور و نامرتب کردن آنها، باعث ایجاد التهاب در لثه، بروز درد و دیگر اثرات مشابه بر طرح لبخند شوند.
دندانهای اضافی: دندان اضافی یا هیپردونتیا زمانی ایجاد میشود که تعداد دندانهای رشد کرده در دهان از حد طبیعی بیشتر باشند. این دندانهای اضافه ممکن است در هر نقطهای از دهان ایجاد شوند. البته اغلب در ناحیه جلوی فک بالا ظاهر خواهند شد. این دندانهای اضافی باعث نامرتب شدن دیگر دندانها و کاهش زیبایی لبخند خواهند شد. همچنین از رویش صحیح سایر دندانها نیز جلوگیری خواهند کرد.
دندانهای شکسته یا خرد شده: دندانهای شکسته یا خرد شده اغلب در اثر عواملی مانند تصادف، جویدن غذاهای سخت یا ایجاد مشکلات ساختاری در دندانها ایجاد میشوند. این دندانها نیز ضمن کاهش زیبایی و عدم هماهنگی بین دیگر دندانها، خطر پوسیدگی در محل شکستگی و افزایش حساسیت به سرما و گرما را افزایش میدهند.
مال اکلوژن: مال اکلوژن یا همان اختلال در جفت شدن دندانها و قرارگیری درست روی یکدیگر در هنگام بسته شدن دهان ایجاد میشود. انواع مال اکلوژن از قبیل اوربایت، آندرباید و کراسبایت باعث عدم تناسب دندانها شده و میتوانند تاثیر منفی روی طرح لبخند و زیبایی چهره داشته باشند. همچنین این مشکل باعث عدم جویدن مناسب، فشار بیش از حد روی فک و بروز درد و صدا در فک خواهد شد.
کجی فک: این مشکل نیز با تاثیر بسیار زیاد روی لبخند و تقارن صورت، در اثر عواملی مانند آسیبهای فیزیکی یا به صورت مادرزادی ایجاد میشود. فرد میتواند با ارتودنسی طرح لبخند از ایجاد عدم تقارن در چهره جلوگیری کرده و روی طرح لبخند نیز تاثیر مثبت بگذارد.
مشکلات مربوط به لثه: مشکلات لثه از قبیل التهاب، لبخند لثهای و تحلیل لثه با تاثیر منفی روی ظاهر دندانها بر طرح لبخند نیز مؤثر خواهند بود. این مشکلات با افزایش یا کاهش بیش از حد ظاهر شدن لثه در هنگام لبخند، جذابیت لبخند در چهره را کاهش میدهند.
روشهای اصلی ارتودنسی برای بهبود طرح لبخند و نواحی تحت تاثیر هر کدام
ارتودنسی از بهترین روشها و کاربردیترین انتخاب برای اصلاح مشکل ناهنجاریهای دندانی، فکی و در نتیجه بهبود طرح لبخند محسوب میشود. با استفاده از اصلاح طرح لبخند با ارتودنسی میتوان موقعیت دندانها را تنظیم کرده و تقارن فک را افزایش داد. در نهایت نیز باعث زیباتر شدن طرح لبخند در چهره خواهد شد. روشهای ارتودنسی مختلفی وجود دارند و هر کدام با توجه به نیاز بیمار و نوع مشکل ایجاد شده در دندان یا فرد، مورد استفاده قرار خواهند گرفت.
ارتودنسی ثابت
ارتودنسی ثابت یکی از روشهای رایج برای درمان ناهنجاریهای دندانی است که در آن از براکتها و سیمهای فلزی روی دندان استفاده میشود. بدین ترتیب دندانها به تدریج در موقعیت مناسب خود قرار میگیرند. با استفاده از ارتودنسی ثابت میتوان تمام دندانها در فک بالا و پایین را تحت تاثیر قرار داد.
ارتودنسی متحرک
در این ارتودنسی از پلاکهای شفاف استفاده میشود که میتوان آنها را در هنگام غذا خوردن یا مسواک زدن درآورد. ارتودنسی متحرک میتواند روی نواحی مختلف مانند فاصلههای کوچک بین دندانها، نامرتبی خفیف و تنظیم موقعیت فک در کودکان مورد استفاده قرار بگیرد. ارتودنسی طرح لبخند از نوع متحرک برای اصلاح مشکلات جزئی دندان کاربرد دارد و بسته به نوع پلاک، روی دندانها و فکها موثر است.
ارتودنسی نامرئی (اینویزیلاین)
اینویزیلاین به عنوان نوعی ارتودنسی متحرک از پلاکهای شفاف و تقریبا نامرئی سفارشی برای درمان نامرتبی دندانهای بیمار استفاده میکند. این روش میتواند برای افراد بزرگسال که به دنبال درمان غیرقابل مشاهده هستند، به کار رود. ارتودنسی نامرئی برای نامرتبی ملایم تا متوسط همراه با اصلاح بایتهای خفیف به کار میرود. این نوع درمان تنها روی دندانها موثر خواهد بود.
ارتودنسی لینگوال
این نوع از ارتودنسی همانند ارتودنسی ثابت بوده با این تفاوت که براکتها در قسمت پشت دندانها در سمت زبان قرار داده میشوند. این روش برای کسانی که تمایلی به ظاهر شدن ارتودنسی روی دندان نیستند، یک گزینه ایدهآل محسوب میشود. از این نوع ارتودنسی میتوان برای نامرتبی و چرخش دندانها، اصلاح ناهنجاریهای متوسط تا شدید و حل مشکلات تمامی دندانها و تقارن فک استفاده کرد.
ارتوسرجری
ارتودنسی جری ترکیبی از ارتودنسی و جراحی فک است که میتوان با استفاده از آن بسیاری از مشکلات شدید فک بالا و پایین را اصلاح کرده و بدین ترتیب ناهنجاریهای شدید فکی را نیز برطرف کرد. با استفاده از این نوع ارتودنسی مشکلات شدید بایت، ناهنجاریهای مربوط به اسکلت فک، جلو یا عقب بودن بیش از حد فک نیز درمان میشود.
مراحل کلی درمان ارتودنسی
- معاینه اولیه، ارزیابی وضعیت دندانها و انتخاب روش مناسب توسط ارتودنتیست
- تهیه تصاویر از دندانها از طریق رادیوگرافی و قالبگیری آنها
- شروع درمان از طریق قرارگیری براکتها یا پلاکهای ارتودنسی روی دندانها
- تنظیم دورهای همراه با سفت کردن سیمها و تغییر پلاکها در زمان مشخص
- حفظ نتایج با استفاده از ریتنشن در پایان درمان ارتودنسی طرح لبخند و جلوگیری از بازگشت وضعیت دندانها به قبل
مزایا و معایب ارتودنسی برای اصلاح طرح لبخند
ارتودنسی صرفاً یک عمل زیبایی محسوب نشده و میتواند تاثیر مستقیم و قابل توجهی روی طرح لبخند بگذارد. ارتودنسی از طریق تاثیر بر زیبایی صورت و فرد، باعث افزایش اعتماد به نفس در هنگام خندیدن شده و علاوه بر سلامت دهان و دندان، به جویدن بهتر غذا و رفع مشکلات دندانی و فک کمک میکند. با این حال، ممکن است استفاده از این روش درمانی برای زیبایی لبخند، علاوه بر هزینه بر بودن، کمی طولانی باشد. در طول درمان و این روش، تغییرات در دندانها به آرامی و در گذر زمان ایجاد خواهد شد.
مزایا
- استفاده از ارتودنسی برای افزایش زیبایی لبخند و اعتماد به نفس در افراد
- تنظیم صحیح دندان و قرارگیری آن در مکان مناسب، جلوگیری از پوسیدگی و ایجاد بیماریهای مربوط به لثه
- استفاده از ارتودنسی برای بهبود عملکرد دندانها در هنگام جویدن و گفتار
- به کارگیری روشهای مناسب برای کاهش فشار روی مفصل و عدم بروز دردهای فکی
- بهبود کلی وضعیت دهان و لبخند
- اصلاح طرح لبخند با ارتودنسی و هماهنگی بهتر در قوس لبخند از طریق تغییر موقعیت دندانها و لثه
معایب
- دوره درمان با ارتودنسی اغلب بسیار طولانی است.
- در طول درمان نیاز به رعایت دقیق بهداشت دندانها خواهد بود.
- احتمال بروز درد و ناراحتی در روزهای اولیه و در زمان تنظیم براکتها وجود دارد.
- هزینه برخی از روشهای جدید ارتودنسی بسیار بالا است.
مراقبتهای بهداشتی در طول دوره درمان
- استفاده از نخ دندان و مسواک مخصوص ارتودنسی برای جلوگیری از ایجاد پوسیدگی یا بروز بیماریهای لثهای
- استفاده از رژیم غذایی مناسب، پرهیز از خوردن غذاهای چسبناک، شیرین و سخت هممراه با محافظت بهتر از براکتها
- مراجعه منظم و دورهای نزد ارتودنتیست برای تنظیم مجدد براکتها و بررسی پیشرفت درمان در ارتودنسی طرح لبخند
- رعایت بهداشت و استفاده از پلاکهای متحرک، تمیز کردن روزانه آنها و استفاده از دهانشویه برای کاهش باکتری و جلوگیری از التهاب لثه