پارگی پرینه؛ پرینورافی چه زمانی لازم میشود؟
زهرا نوابی
نویسنده
فهرست محتوا
مطالعه5 دقیقه
یکی از آسیبهای شایع در حین زایمان طبیعی، پارگی پرینه است. ایجاد فشار و کشش زیاد در حین زایمان طبیعی و خروج نوزارد از کانال زایمان، باعث بروز این عارضه میشود. پارگی در این ناحیه دارای شدت و عمق مختلفی بوده و در بسیاری از موارد تنها با رعایت نکات بهداشتی بهبود پیدا میکند. در ادامه به علائم، دلائل و روشهای پیشگیری از این مشگل خواهیم پرداخت. آگاهی از روشهای جلوگیری از پارگی در پرینه میتواند برای خانمهای باردار و افرادی که قصد باردار شدن دارند، مفید باشد.
علائم پارگی پرینه
ایجاد درد در ناحیه پرینه که با فعالیتهای مختلف مانند دفع ادرار، مدفوع و رابطه جنسی شدیدتر شود.
التهاب در ناحیه پرینه به دلیل تجمع مایعات در بافت و ایجاد حس سنگینی و ناراحتی
پارگی رگهای خونی در ناحیه پرینه و ایجاد خونریزی به مدت سه الی چهار روز
عدم کنترل در نگهداری ادرار و مدفوع به دلیل ایجاد آسیب به عضلات و اعصاب در ناحیه پرینه
تغییر رنگ و کبودی که در اثر آسیب به رگهای خونی ایجاد شده است.
بروز عفونت در صورت عدم مراقبت کامل و بهبودی با علائمی مانند قرمزی، تورم، تب و ترشح چرک.
انواع پارگی پرینه
پارگی در ناحیه پرینه بر اساس شدت و عمق به چهار دسته تقسیم میشود. در صورت بروز هر کدام از انواع پارگی، نیاز به درمان مناسب خواهد بود. با درمان و ترمیم پرینه میتوان از ایجاد عفونت جلوگیری کرده و سایر عوارض را به شدت کاهش داد. انواع پارگی در ناحیه پرینه شامل موارد زیر است.
پارگی پرینه درجه یک: این نوع پارگی دارای شدت کمی بوده و بدون بخیه، به صورت خود به خود بهبود پیدا میکند. برای بهبودی سریعتر پارگی پرینه درجه یک باید با رعایت نکات بهداشتی و شستشو با آب گرم، از محل زخم به خوبی نگهداری کرد. ممکن است پزشک برای کاهش درد از مسکن برای بیمار استفاده کند. کمپرس سرد نیز به کاهش تورم و تسکین درد کمک میکند.
پارگی پرینه درجه دو: در این نوع پارگی باید از بخیه برای ترمیم درست زخم استفاده شود. اغلب پزشک یا ماما پس از زایمان طبیعی از نخهای جذبی برای بخیه در ناحیه پارگی استفاده میکند. برای بهبودی سریعتر نیز باید بعد از بخیه، ناحیه مورد نظر با آب گرم شستشو داده شده و با دقت خشک شود. خودداری از نشستن یا ایستادن طولانی مدت نیز برای بهبودی سریعتر مؤثر است.
پارگی پرینه درجه سه: در این نوع پارگی به بخیه عمیقتر و دقیقتری نیاز است تا از خونریزی شدید جلوگیری کرده و در آینده احتمال ابتلا به عفونت کاهش پیدا کند. لایههای مختلف پرینه مانند لایه مخاطی واژن و عضلات پرینه باید توسط بخیه به هم متصل شوند. این نوع بخیه در اتاق عمل و با رعایت موازین بهداشتی زده خواهد شد. بدین ترتیب احتمال گسترش عفونت کاهش پیدا میکند.
پارگی پرینه درجه چهار: در این نوع عارضه علاوه بر پوست، لایه مخاطی واژن، عضلات پرینه، عضلات اسفنکتر داخلی و خارجی مقعد و مخاط راست روده نیز دچار پارگی میشوند. بنابراین پزشک باید برای ترمیم پارگی از بخیههای عمیق از نوع جذبی استفاده کند. با توجه به احتمال بالای ایجاد عفونت در این نوع پارگی، رعایت دستورالعملهای بهداشتی و استفاده از پدهای بهداشتی تمیز ضروری است. مسکنهای تجویز شده نیز برای کاهش درد مؤثر هستند.
عوامل پارگی پرینه
اکنون که پاسخ سوال پارگی پرینه چیست؟ را دانستید باید گفت، پارگیهای جزئی در پرینه ممکن است در اثر عوامل مختلف از جمله برخورد جسم نوک تیز به ناحیه پرینه، استفاده نادرست از تامپون، خشکی پوست در اثر اگزما و هرپس تناسلی ایجاد شوند. اما پارگیهای شدید اغلب در اثر رابطه جنسی و زایمان طبیعی ایجاد میشوند.
پارگی پرینه در زایمان طبیعی
طبق آمار منتشر شده، ۸۰ درصد از زنان در حین زایمان طبیعی درجاتی از آسیب دیدگی پرینه را تجربه میکنند. احتمال بروز این مشکل در خانمهایی که برای نخستین بار زایمان طبیعی انجام میدهند، بیشتر است. البته همه زنان دچار پارگی در ناحیه پرینه نشده و با توجه به پیشرفتهای حاصل شده در علم پزشکی، ترمیم این ناحیه به راحتی صورت میگیرد.
علت پارگی پرینه در رابطه
رابطه جنسی یکی دیگر از عوامل شایع پارگی در ناحیه پرینه است. پوزیشن جنسی نامناسب میتواند با ایجاد فشار و کشیدگی ناحیه پرینیوم، به پارگی ناحیه پرینه منجر شود. همچنین روابط جنسی خشن و یا رابطه مقعدی نیز از دلایل پارگی پرینیوم محسوب میشوند.
عوارض پارگی پرینه
ایجاد تاثیرات منفی روی عضلات مقعد، لگن و عملکرد واژن
کاهش رضایت در روابط جنسی
ایجاد ظاهر نامناسب در ناحیه پرینه
به وجود آمدن بافت اضافه در ناحیه پرینیوم
احتمال عود کردن پارگی در ناحیه پرینه
پیشگیری از پارگی پرینه
راهکارهای مختلفی برای جلوگیری از پارگی در ناحیه پرینیوم در حین زایمان طبیعی وجود دارد که میتوانند اثرات قابل توجهی داشته باشند.
ماساژ ناحیه پرینه پیش از زایمان: ماساژ ناحیه پرینه با افزایش انعطافپذیری و کشش عضلات، از آسیب به بافت پرینه جلوگیری میکند.
موقعیت مناسب بدن در حین زایمان: قرارگیری بدن در زمان زایمان در موقعیت مناسب میتواند از پارگی پرینه جلوگیری کند. حالت نشسته، نیمه نشسته یا زانوزده، با تقسیم فشار به طور مساوی روی ناحیه پرینه، احتمال بروز این آسیب را کاهش میدهد.
گرم کردن گاز استریل: گاز استریل گرم و گذاشتن آن در ناحیه پرینه در حین زایمان به کاهش احتمال پارگی کمک میکند. همچنین در کاهش درد و خروج آسانتر نوزاد نیز موثر است.
ایجاد برش اپیزیوتومی: این برش کوچک برای خروج راحتتر نوزاد، از پارگیهای ناگهانی و غیرقابل کنترل جلوگیری میکند.
استفاده از تکنیکهای آرامسازی و تنفس: تنفس عمیق، تمرکز، استفاده از تمرینات یوگا میتواند به کاهش تنش و فشار در این ناحیه کمک کند.زایمان در آب: آب درمانی راهکاری موثر برای پیشگیری از پارگی ناحیه پرینه است. وان آب گرم و زایمان در آن به کاهش تنش عضلات و فشار بر ناحیه پرینه کمک کرده و باعث افزایش انعطافپذیری بافتها میشود.
درمان پارگی پرینه
پرینورافی به عنوان راهکار درمان پارگی پرینه واژن شناخته میشود. در این راهکار با استفاده از بخیه، هرگونه پارگی در بافتهای پرینه ترمیم شده و بافتهای اضافه نیز برداشته خواهند شد. درمان پارگی پوست پرینه به افزایش اعتماد به نفس و بهبود ظاهر ناحیه تناسلی کمک میکند. برای ترمیم پارگی پرینه ممکن است از بافت یا پیوند بافتی استفاده شود. عمل پارگی پرینه یا پرینه پلاستی باید توسط پزشک حاذق و متخصص انجام گیرد تا عوارض آن به حداقل کاهش پیدا کند.