تعداد ایمپلنت مورد نیاز چگونه بر اساس فک و استخوان تعیین میشود؟
زهرا نوابی
نویسنده
فهرست محتوا
مطالعه9 دقیقه
ایمپلنت یک روش درمانی برای جایگزین کردن دندانهای از دست رفته است. این روش خیلی سال است که در ایران انجام میشود و درصد رضایت بالایی هم دارد. البته انتخاب دندانپزشک در این فرایند حرف اول را میزند. دندانپزشکی که انتخاب میکنید میتواند جنس خوبی از ایمپلنت را برای شما نصب کند. همچنین تعداد ایمپلنت مورد نیاز را نیز او تعیین میکند. اگر تعداد ایمپلنتها را بهدرستی انتخاب نکنید ممکن است دچار عوارضی شوید که باعث از دست رفتن ایمپلنت یا حتی دندانهای دیگر شما شوند.
هر دندانی که از دست میدهید معمولا به یک واحد ایمپلنت مجزا برای جایگزینی نیاز دارد. بااینحال گاهی اوقات ممکن است به تعداد کمتر یا بیشتری ایمپلنت به ازای دندانهای از دست رفته نیاز باشد. به همین دلیل هم انتخاب دندانپزشک اهمیت دارد. در ادامه این مطلب درباره تعداد ایمپلنت مورد نیاز در دهان و عوامل موثر بر آن با شما صحبت خواهیم کرد.
عوامل موثر بر تعداد ایمپلنت مورد نیاز
تشخیص درست تعداد ایمپلنت برای هر فک اقدام بسیار مهمی است. دندانپزشکی که باتجربه باشد بهراحتی میتواند تعداد آن را تشخیص دهد. ممکن است شما دو دندان را از دست داده باشید، ولی به دو ایمپلنت نیاز نداشته باشید. شاید با یک واحد ایمپلنت و با هزینهای کمتر بتوانید آن را جایگزین کنید. به همین دلیل است که باید در انتخاب دندانپزشک خود دقت کنید. در ادامه به عوامل موثر بر تعداد ایمپلنتهای لازم اشاره میکنیم.
وضعیت استخوان فک
تراکم استخوان: اولین مورد در رابطه با وضعیت استخوان فک، تراکم استخوان است. هر چه تراکم استخوان بیشتر باشد به ایمپلنت کمتری نیاز خواهد بود. این موضوع به این دلیل است که ایمپلنتها میتوانند بیشتر به استخوان فک تکیه کنند و فاصله بیشتری از هم داشته باشند.
ضخامت استخوان: عامل دیگر در تعیین تعداد ایمپلنتها ضخامت استخوان است. هر چه استخوانهای فک ضخامت بیشتری داشته باشند، قدرت بیشتری هم برای نگه داشتن ایمپلنتها دارند. بهاینترتیب میتوانید ایمپلنتهای کمتری را برای پر کردن فضای بیشتر به کار ببرید.
ارتفاع استخوان: ارتفاع استخوان فک هم میتواند به شما در انتخاب تعداد ایمپلنتها کمک کند. هر چه ارتفاع استخوان فک بلندتر باشد، عملیات کاشت و ایمپلنت هم راحتتر انجام میگیرد. اگر ارتفاع استخوان فک کم باشد، دندانپزشک معمولا در ابتدا استخوان را پیوند میزند.
تعداد دندانهای از دست رفته
از دست دادن یک دندان: یکی دیگر از عواملی که میتواند تعداد ایمپلنت مورد نیاز شما را مشخص کند، تعداد دندانهای از دست رفته است. هر چه دندانهای بیشتری از دست داده باشید به ایمپلنت بیشتری نیاز خواهید داشت. اگر یکی از دندانهای خود را از دست داده باشید باید یک واحد ایمپلنت انجام دهید.
از دست دادن چند دندان: اگر چند دندان خود را از دست دادهاید و میخواهید ایمپلنت کنید، باید تعداد ایمپلنت مورد نیاز را بهدقت مشخص کنید. این کار توسط دندانپزشک انجام میگیرد. ممکن است بتوان جای خالی پنج دندان را با چهار واحد ایمپلنت پر کرد. گاهی اوقات هم ممکن است جای خالی پنج دندان به شش واحد ایمپلنت نیاز داشته باشد. به همین دلیل است که میگوییم دندانپزشک باید بعد از معاینه دقیق تعداد ایمپلنتهای مورد نیاز را مشخص کند.
بی دندانی کامل: افرادی که تمام دندانهای خود را از دست دادهاند کار سختتری برای ایمپلنت دارند. اگر استخوان فک شما توانایی بالایی داشته باشد، ممکن است دندانپزشک از پایههای کمتری استفاده کند. بهاینترتیب دندانپزشک پایههای کمتری را برای شما نصب میکند. سپس روکشهای بیشتری برای شما میسازد و آنها را روی پایهها قرار میدهد. گاهی اوقات دندانپزشک روکشها را بهصورت به هم پیوسته سفارش میدهد تا ظاهری یکدستتر داشته باشند.
البته در بیشتر موارد معمولا به چهار الی ۸ واحد ایمپلنت در هر فک نیاز است. جای خالی سایر دندانها را معمولا با روکش جبران میکنند.
نوع پروتز مورد نظر
پروتز ثابت: پروتزهای ثابت همانطور که از نامشان پیداست ثابت هستند و امکان جابهجایی آنها وجود ندارد. این پروتزها بدون حرکت در دهان قرار میگیرند. برای ایمپلنت با پروتز ثابت باید تعداد واحدهای بیشتری ایمپلنت کنید.
پروتز متحرک: پروتزهای متحرک امکان جابهجایی دارند و میتوان آنها را تعویض کرد. اگر میخواهید ایمپلنت را با پروتز متحرک انجام دهید به تعداد واحد ایمپلنت کمتری نیاز خواهید داشت.
روکش روی ایمپلنت: روکش روی ایمپلنت میتواند جای خالی دندانهای از دست رفته را پر کند. به همین دلیل اگر پایه ایمپلنت کمتری بکارید میتوانید با روکش روی آنها را بپوشانید. بهاینترتیب با هزینهای کمتر میتوانید زیبایی را به دندانهای خود برگردانید.
موقعیت آناتومیکی دندانها
زاویه دندانها: زاویه دندانها هم میتواند روی تعداد ایمپلنت مورد نیاز تاثیر بگذارد. مثلا اگر دندانهای شما زاویه داشته باشند یا کج باشند، معمولا ایمپلنتها در وضعیت عادی خود قرار نمیگیرند. بهاینترتیب ممکن است به ایمپلنت بیشتر یا کمتری نسبت به دندانهای از دست رفته نیاز باشد.
فاصله بین دندانها: اگر بین دندانهای شما فاصله وجود داشته باشد، بعد از دست رفتن دندانها فضای خالی بیشتری ایجاد میشود. به همین دلیل ممکن است به تعداد واحدهای ایمپلنت بیشتری برای پر کردن فضای خالی دندانها نیاز داشته باشید.
مزایای انتخاب تعداد ایمپلنت مناسب
- ثبات و استحکام بیشتر پروتز: وقتی تعداد ایمپلنتها مناسب باشد، آنها بهتر در کنار هم قرار میگیرند. بهاینترتیب ثبات آنها بیشتر میشود و مقاومتر میشوند.
- توزیع یکنواخت فشار روی استخوان: اگر ایمپلنتها کمتر از تعداد مورد نیاز باشند، فشار بیشتری بر روی آنها وارد میشود. درصورتیکه اگر تعداد ایمپلنتها درست انتخاب شود فشار بر روی آنها یکسان توزیع میشود. بهاینترتیب استحکام و مقاومت ایمپلنتها بیشتر میشود.
- طول عمر بیشتر ایمپلنتها: تعداد ایمپلنتها مستقیما بر روی ماندگاری و طول عمر آنها تاثیر میگذارد. اگر تعداد ایمپلنتها بهدرستی تعیین شود فشار زیادی بر روی آنها وارد نمیشود. همچنین فاصلهای بین آنها به وجود نمیآید که باعث پوسیدگی شود. بهاینترتیب طول عمر ایمپلنتها بیشتر میشود.
- نتایج زیبایی بهتر: اگر تعداد ایمپلنتهای مورد نیاز بهدرستی تعیین شوند بر روی زیبایی فرد تاثیر مثبتی میگذارند. در چنین حالتی تمام دندانها در جای خود قرار میگیرند و کج و کوله نمیشوند. به همین دلیل هم وقتی فرد لبخند میزند حالتی طبیعی و زیبا ایجاد میشود.
عواقب انتخاب تعداد ایمپلنت نامناسب
- شل شدن پروتز: اگر تعداد ایمپلنتها کمتر یا زیادتر شوند باعث شل شدن پروتزها و حتی افتادن آنها میشود. پروتزها با فاصلههای معین در کنار هم قرار میگیرند. حالا اگر این فاصلهها کم و زیاد شود اصلا خوب نیست و ایمپلنتها شل میشوند.
- شکستگی ایمپلنتها: اگر تعداد ایمپلنتها بهدرستی تعیین نشوند باعث آسیب به آنها میشود. مثلا اگر ایمپلنتها کم باشند و بین آنها فاصله ایجاد شود ممکن است در اثر گیر کردن غذا یا موارد دیگر بشکنند. همچنین اگر ایمپلنتها بیشتر از حد مورد نیاز باشند ممکن است روی هم فشار بیاورند و دچار شکستگی شوند.
- تخریب استخوان فک: استخوان فک در ایمپلنت نقش اساسی دارد. این استخوان ایمپلنتها را نگه میدارد و میتواند از آنها حمایت کند. حالا اگر تعداد ایمپلنتها کم و زیاد شود ممکن است فشار زیادی به استخوان فک بیاید و باعث تخریب آن شود.
- عدم رضایت از نتیجه درمان: نتیجه درمان خیلی مهم است. بیشتر افراد ایمپلنت را برای زیبایی و افزایش توانایی در جویدن انجام میدهند. اگر تعداد ایمپلنتی که دندانپزشک انتخاب میکند مناسب نباشد، فرد از نتیجه ایمپلنت راضی نمیشود. این موضوع بهویژه زمانی که فرد دندانهای جلویی را ایمپلنت میکند اتفاق میافتد.
حداکثر تعداد ایمپلنت برای هر فک
حداکثر تعداد ایمپلنت مورد نیاز برای هر فک توسط پزشک مشخص میشود. بااینحال فک همه انسانها ظرفیت مشخصی دارد و بیشتر از آن نمیتوان برای آنها دندان کاشت.
فک بالا معمولا ظرفیت بیشتری برای کاشت ایمپلنتهای دندانی دارد. بهاینترتیب برای فک بالا حداکثر میتوان بین شش الی ۸ واحد ایمپلنت کرد. فک پایین ظرفیت کمتری دارد و در نهایت بین چهار الی شش واحد ایمپلنت را میتوان در آن جای داد. اگر تعداد بیشتری ایمپلنت برای فک پایین بکارید ممکن است به استخوان فک فشار وارد شود. فشار وارده به استخوان فک هم میتواند مشکلات دیگری در پی داشته باشد.
گاهی اوقات فک فرد جا دارد، اما استخوان فک ظرفیت کاشت ایمپلنتهای بیشتر را ندارد. در چنین شرایطی پزشک معمولا از پیوند استخوان استفاده میکند تا ظرفیت فک را بالا ببرد.
تعداد ایمپلنت مورد نیاز؛ اصلیترین عامل در موفقیت ایمپلنت
ایمپلنت تکنیکی است که به کمک آن میتوان جای خالی دندانهای از دست رفته را پر کرد. حالا این دندانپزشک است که باید تعداد ایمپلنتهای مورد نیاز را بهدرستی تعیین کند. این موضوع به ظرفیت فک بیمار، تراکم استخوانی فک، استحکام استخوان فک و... بستگی دارد. تراکم استخوان به معنای سفتی استخوانها است. حالا اگر تراکم استخوان فک فرد پایین باشد احتمالا نمیتواند پایههای ایمپلنت را نگه دارد. به همین دلیل است که پزشک باید تعداد ایمپلنتها را درست تعیین کند. بهطوریکه فک بتواند آنها را نگه دارد و مشکلی برای بیمار ایجاد نشود.
بعد از کاشت پایههای ایمپلنت روی آن را روکش میکنند. با روکش میتوان فضای بیشتری از دهان را پر کرد. بیشتر وقتها در ایمپلنت کامل جای تمام دندانها ایمپلنت نمیگذارند. بلکه از پایههای کمتر و روکشهای بیشتر استفاده میکنند. البته تمام این اقدامات باید با بررسیهای دقیق انجام بگیرد تا نتیجه ایمپلنت موفقیت آمیز باشد.