چگونگی عمل لیپوساکشن؛ مراحل و نکات مهم ساکشن چربی شکم
زهرا نوابی
نویسنده
فهرست محتوا
مطالعه9 دقیقه
چگونه لیپوساکشن انجام میشود؟
لیپوساکشن یکی از روشهای محبوب برای از بین بردن چربیهای موضعی بدن است. این جراحی که با نامهایی مانند "ساکشن چربی" و "عمل پیکر تراشی" نیز شناخته میشود، به کمک دستگاههای ویژهای چربیهای اضافی را از بدن خارج میکند. در این مقاله، مراحل مختلف این عمل، تکنیکهای موجود، مراقبتهای بعد از جراحی و نکات مهمی که باید بدانید را بررسی خواهیم کرد.
مراحل آمادهسازی قبل از عمل لیپوساکشن
قبل از انجام لیپوساکشن، لازم است که بیمار یک سری اقدامات را انجام دهد تا بدن برای جراحی آماده شود. برخی از مهمترین مراحل عبارتاند از:
مشاوره با پزشک متخصص:
اولین و مهمترین قدم، مراجعه به یک جراح پلاستیک متخصص و مشاوره در مورد انتظارات و نتایج احتمالی عمل است. در این مرحله، پزشک موارد زیر را بررسی خواهد کرد:
وضعیت کلی بدن و توزیع چربی در نواحی مختلف
خاصیت ارتجاعی پوست و میزان شلی آن
سابقهی پزشکی، بیماریهای مزمن، حساسیتهای دارویی و جراحیهای قبلی
سوابق مصرف دارو، مکملها، ویتامینها و گیاهان دارویی
میزان شاخص توده بدنی (BMI) و تناسب اندام
پس از بررسی این موارد، پزشک مناسبترین روش لیپوساکشن را پیشنهاد خواهد کرد.
انجام آزمایشهای لازم:
برای اطمینان از سلامت عمومی بیمار، مجموعهای از آزمایشهای پزشکی انجام میشود که شامل:
آزمایش خون کامل (CBC): برای بررسی کمخونی، عفونت یا مشکلات خونی
آزمایش قند خون: برای تشخیص دیابت یا پیشدیابت
آزمایش انعقاد خون (PT/PTT/INR): برای بررسی احتمال خونریزی حین یا بعد از عمل
آزمایش عملکرد کلیه و کبد: برای اطمینان از سلامت این اندامها
الکتروکاردیوگرام (ECG یا نوار قلب): مخصوص افراد بالای ۴۰ سال یا دارای سابقه بیماریهای قلبی
تصویربرداری یا سونوگرافی: در برخی موارد برای بررسی وضعیت چربی و بافتهای زیرجلدی
نتایج این آزمایشها به پزشک کمک میکند تا میزان آمادگی بیمار برای جراحی را ارزیابی کند.
قطع مصرف برخی داروها:
برخی داروها و مکملها میتوانند خطر خونریزی را افزایش دهند یا با بیهوشی تداخل داشته باشند. پزشک ممکن است توصیه کند که موارد زیر را از ۲ هفته قبل از عمل متوقف کنید:
داروهای رقیقکنندهی خون مانند آسپرین، وارفارین و هپارین
داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی (NSAIDs) مانند ایبوپروفن و ناپروکسن
برخی مکملهای گیاهی مانند جینسنگ، جینکو بیلوبا و سیر
ویتامین E با دوز بالا که ممکن است بر روند انعقاد خون تأثیر بگذارد
رعایت رژیم غذایی مناسب:
رژیم غذایی سالم قبل از لیپوساکشن تأثیر زیادی بر روند جراحی و بهبودی دارد. چند نکتهی مهم در این زمینه:
افزایش مصرف پروتئین: برای تقویت سیستم ایمنی و تسریع ترمیم زخمها، غذاهای سرشار از پروتئین مانند گوشت بدون چربی، ماهی، تخممرغ، و حبوبات مصرف کنید.
کاهش مصرف نمک و قند: برای جلوگیری از تورم و التهاب بعد از جراحی، مصرف نمک و قند را کاهش دهید.
مصرف میوهها و سبزیجات تازه: برای دریافت ویتامینهای ضروری و بهبود عملکرد سیستم ایمنی بدن.
نوشیدن آب کافی: حداقل ۸ لیوان آب در روز بنوشید تا بدن هیدراته بماند.
پرهیز از غذاهای چرب و فرآوریشده: غذاهای سرخشده و فستفودها میتوانند روند بهبودی را کند کنند.
روند عمل جراحی لیپوساکشن
پس از آمادهسازیهای لازم، عمل لیپوساکشن در چند مرحله انجام میشود:
1. بیحسی
پیش از آغاز جراحی، پزشک بسته به روش انتخابشده، از بیحسی موضعی، بیحسی نخاعی یا بیهوشی عمومی استفاده میکند:
بیحسی موضعی: در این روش، تنها ناحیهای که قرار است چربی از آن برداشته شود، بیحس میشود. بیمار هوشیار است اما هیچ دردی احساس نمیکند. معمولاً برای حجمهای کم چربی استفاده میشود.
بیحسی نخاعی (اپیدورال): در مواردی که چربی از ناحیهی شکم یا پاها تخلیه شود، ممکن است پزشک بیحسی نخاعی را پیشنهاد دهد. در این روش، پایینتنه بیحس شده و بیمار در طول جراحی هوشیار خواهد بود.
بیهوشی عمومی: اگر حجم چربی تخلیهشده زیاد باشد یا جراحی روی چندین ناحیه انجام شود، بیمار تحت بیهوشی کامل قرار میگیرد. در این حالت، بیمار در طول عمل کاملاً خواب است و هیچ دردی احساس نمیکند.
2. ایجاد برشهای کوچک
پس از اعمال بیحسی، پزشک برشهای کوچکی (حدود ۳ تا ۵ میلیمتر) در نواحی موردنظر ایجاد میکند. این برشها معمولاً در چینهای طبیعی پوست یا مناطقی که کمتر قابل مشاهده باشند، قرار داده میشوند تا جای زخم بعد از بهبودی کمتر دیده شود.
برشها بهاندازهای هستند که کانولا (لولهی مخصوص لیپوساکشن) بتواند از طریق آنها وارد بافت چربی شود. پزشک سعی میکند تعداد برشها را به حداقل برساند تا اسکارهای بعد از جراحی کاهش یابند.
3. وارد کردن کانولا
کانولا یک لولهی نازک و توخالی است که از طریق برشهای ایجادشده وارد لایههای چربی زیر پوست میشود. این ابزار به دستگاه مکش متصل شده و با حرکات رفت و برگشتی، سلولهای چربی را شل کرده و برای تخلیه آماده میکند.
4. تخلیه چربی
پس از شل شدن چربیها، فرآیند تخلیه آغاز میشود. در این مرحله، چربیهای تجزیهشده از طریق لولهی مکش از بدن خارج میشوند. بسته به میزان چربی، این فرآیند ممکن است بین ۳۰ دقیقه تا چند ساعت طول بکشد.
چربیهای تخلیهشده معمولاً بهصورت مایع زردرنگ دیده میشوند که ممکن است مقدار کمی خون هم در آن وجود داشته باشد. میزان چربی که در یک جلسه میتوان برداشت، محدود است (معمولاً بین ۳ تا ۵ لیتر) تا از خطرات جراحی جلوگیری شود.
در برخی موارد، اگر بیمار بخواهد از چربی تخلیهشده برای تزریق به قسمتهای دیگر بدن (مانند باسن یا صورت) استفاده کند، چربی استخراجشده تصفیه و فرآوری میشود.
5. بستن برش
پس از اتمام تخلیهی چربی، پزشک برشهای ایجادشده را بررسی کرده و در صورت نیاز آنها را بخیه میزند. در برخی موارد، برشها باز گذاشته میشوند تا مایعات اضافی بهمرور از بدن خارج شوند.
اگر بخیه زده شود، معمولاً از بخیههای قابل جذب استفاده میشود که نیازی به کشیدن ندارند. سپس، ناحیهی جراحیشده با بانداژ پوشانده شده و گن فشاری مخصوص روی آن قرار داده میشود. این گن به کاهش ورم، جلوگیری از تجمع مایعات و فرمدهی بهتر بدن کمک میکند.
مراقبتهای بعد از عمل لیپوساکشن
بعد از عمل لیپوساکشن، رعایت مراقبتهای خاصی ضروری است تا روند بهبودی تسریع شود و از بروز عوارض جلوگیری شود. مهمترین اقدامات پس از جراحی عبارتاند از:
استفاده از گنهای مخصوص: برای جلوگیری از ورم و کمک به فرمگیری بهتر بدن.
مصرف داروهای تجویز شده: شامل مسکنها و آنتیبیوتیکها برای جلوگیری از عفونت.
پرهیز از فعالیتهای سنگین: تا چند هفته باید از ورزشهای شدید و فعالیتهای سنگین خودداری کرد.
مراجعه منظم به پزشک: برای بررسی وضعیت بهبودی و رفع مشکلات احتمالی.
تکنیکهای مختلف لیپوساکشن
روشهای مختلفی برای انجام لیپوساکشن وجود دارد که هرکدام مزایا و معایب خاص خود را دارند. برخی از متداولترین روشها عبارتاند از:
لیپوساکشن سنتی (Tumescent Liposuction): در این روش، محلول مخصوصی به ناحیه موردنظر تزریق شده و سپس چربیها تخلیه میشوند.
لیپوساکشن با اولتراسوند (UAL): با استفاده از امواج اولتراسوند، چربیها شل شده و سپس تخلیه میشوند.
لیپوساکشن با لیزر (LAL): در این روش، چربیها به کمک لیزر ذوب شده و سپس مکش میشوند.
لیپوساکشن واترجت (WAL): از فشار آب برای جدا کردن چربیها استفاده میشود که کمترین آسیب را به بافتهای اطراف وارد میکند.
انتخاب بهترین روش لیپوساکشن
انتخاب روش مناسب بستگی به چندین عامل دارد، از جمله:
میزان چربی در ناحیهی موردنظر
چربی زیاد و نواحی بزرگ: اگر میزان چربی زیاد باشد و ناحیهی تحت درمان وسیع باشد (مثلاً شکم، پهلو، رانها یا پشت)، روشهای سنتی مانند لیپوساکشن تامسنت (Tumescent) یا لیپوساکشن با امواج اولتراسوند (UAL) گزینههای مناسبی هستند. این روشها امکان حذف مقدار زیادی چربی را با کمترین آسیب فراهم میکنند.
چربی کم و نواحی کوچک: برای حذف چربیهای کمتر و اصلاح نواحی کوچکتر مانند غبغب، بازوها یا زانو، روشهایی مانند لیپوساکشن لیزری (LAL) یا لیپوساکشن با واتر جت (WAL)توصیه میشوند. این روشها دقت بیشتری دارند و به سفت شدن پوست کمک میکنند.
وضعیت پوست و خاصیت ارتجاعی آن
پوست سفت با خاصیت ارتجاعی بالا: افرادی که پوستشان هنوز خاصیت ارتجاعی خوبی دارد، میتوانند از روشهای کلاسیک لیپوساکشن استفاده کنند، زیرا احتمال جمع شدن پوست بعد از حذف چربی بالاست.
پوست شل یا مستعد افتادگی: برای بیمارانی که پوست شلی دارند، روشهایی مانند لیپوساکشن لیزری یا لیپوساکشن با امواج اولتراسوند توصیه میشود، زیرا این روشها علاوه بر حذف چربی، باعث تحریک تولید کلاژن شده و به سفت شدن پوست کمک میکنند.
شرایط سلامتی بیمار
بیماران سالم با شرایط عمومی خوب: بیشتر روشهای لیپوساکشن برای افرادی که از سلامت عمومی خوبی برخوردارند، ایمن هستند.
افراد دارای بیماریهای خاص: بیمارانی که مشکلاتی مانند دیابت، بیماریهای قلبی یا مشکلات انعقادی دارند، باید روشهای کمتهاجمیتر مانند لیپوساکشن با واتر جت را در نظر بگیرند، زیرا این روش باعث خونریزی و تورم کمتری میشود. همچنین، قبل از تصمیمگیری، باید با پزشک متخصص مشورت کنند.
تجربه و توصیهی پزشک متخصص
مهارت و تجربهی پزشک یکی از مهمترین عوامل در انتخاب روش لیپوساکشن است. پزشک متخصص میتواند بر اساس تجربهی خود و ارزیابی وضعیت بیمار، بهترین روش را پیشنهاد دهد.
روشهایی که نیاز به مهارت بالاتری دارند: برخی از روشها مانند لیپوساکشن با امواج اولتراسوند (UAL) یا لیزری (LAL) نیاز به تخصص بالاتری دارند، زیرا در صورت استفادهی نادرست، ممکن است باعث آسیب به بافتهای اطراف یا سوختگی شوند. بنابراین، انتخاب یک جراح ماهر برای این روشها ضروری است.
روشهای کمخطرتر و رایجتر: لیپوساکشن تامسنت یکی از روشهای رایج و استاندارد است که بسیاری از جراحان پلاستیک تجربهی کافی در انجام آن دارند. این روش برای اکثر بیماران مناسب بوده و ریسک کمتری دارد.