عوارض لیپوماتیک؛ شناخت ریسکهای جراحی برای انتخاب آگاهانهتر
زهرا نوابی
نویسنده
فهرست محتوا
مطالعه9 دقیقه
لیپوماتیک یکی از روشهای محبوب برای پیکرتراشی و حذف چربیهای موضعی است که در آن میتوان با استفاده از امواج، چربیها را از بافت بدن جدا کرده و سپس خارج نمود. با وجود تهاجم کمتر در این روش نسبت به روشهای قدیمی از جمله لیپوساکشن، همچنان این روش با عوارض مختلفی همراه است. این عوارض میتواند در کوتاه مدت یا در دراز مدت خود را نشان دهند. در ادامه به برخی جزئیات مربوط به عوارض لیپوماتیک اشاره شده است.
عوارض کوتاه مدت لیبوماتیک
لیپوماتیک نیز با عوارض نادری همراه است که در صورت انجام توسط یک پزشک خوش سابقه و ماهر میتوان این عوارض را کاهش داده و در برخی اوقات از بروز آنها پیشگیری کرد. از آنجا که در این نوع عمل از امواج فراصوت برای شل کردن چربی و خارج کردن آن استفاده میشود، جراحات پوست کمتر بوده و عوارض ایجاد شده نیز نسبت به روشهای دیگر کمتر است. بنابراین زیباجویان میتوانند با اطمینان بیشتری آن را انتخاب کنند.
درد بعد از لیپوماتیک
از جمله مهمترین ضررهای لیپوماتیک میتوان به درد اشاره کرد. درد، به عنوان شایعترین عارضه و از عوارض بعد از عمل لیپوماتیک شکم، به دلیل آسیب بافت چربی و تحریک عصبی در فرد احساس میشود. میزان درد در روزهای اولیه پس از جراحی بیشتر بوده و سپس کاهش پیدا میکند. برای کنترل آن میتوان از داروهای ضد درد و مسکن مانند استامینوفن یا ایبوپروفن با تجویز پزشک استفاده کرد. پوشیدن گنهای مخصوص نیز میتوانند به کاهش درد در فرد کمک کنند.
کبودی بعد از لیپوماتیک
کبودی به عنوان دیگر عارضه بعد از لیپوماتیک در اثر آسیب به عروق خونی کوچک در ناحیه جراحی ایجاد میشود. این عارضه پس از سه هفته و در اثر استفاده از کمپرس سرد و مصرف مواد غذایی حاوی ویتامین K بهبود پیدا میکند.
خارش پوست بعد از لیپوماتیک
ترمیم بافتهای آسیب دیده و تغییرات ایجاد شده در جریان خون، باعث ایجاد خارش پوست بعد از لیپوماتیک میشود. در برخی موارد حساسیت به پانسمان یا لباسهای فشرده نیز میتواند باعث خارش پوست شود. اغلب برای رفع این مشکل از عوارض لیپوماتیک، از آنتی هیستامینهای خوراکی همراه با صلاحدید پزشک استفاده میشود.
ورم بعد از لیپوماتیک
ورم پس از جراحی لیپوماتیک طبیعی بوده و علت آن نیز تجمع مایعات در ناحیه درمان است. تورم ایجاد شده پس از حدود ۴ الی ۶ هفته کاهش پیدا خواهد کرد. برای کاهش ورم بعد از لیپوماتیک به عنوان مضرات عمل لیپوماتیک میتوان از ماساژ لنفاوی، کاهش مصرف نمک، افزایش مصرف مایعات و استفاده از گنهای مخصوص کمک گرفت.
حالت تهوع بعد از عمل لیپوماتیک
در برخی موارد افراد به داروهای بیهوشی حساسیت داشته و بعد از عمل جراحی دچار حالت تهوع میشوند. در صورتی که از مسکنهای قوی پس از جراحی و با هدف کاهش درد استفاده شود نیز ممکن است چنین حالتی رخ دهد. برای برطرف کردن این عارضه میتوان از مایعات، مواد غذایی سبک و داروهای ضد تهوع در صورت صلاح دید پزشک استفاده کرد.
خونابه بعد از لیپوماتیک
پس از جراحی لیپوماتیک ترشح خونابه از محل برشها انجام میشود که کاملا طبیعی بوده و پس از چند روز میزان آن به شدت کاهش پیدا میکند. این ترشح باعث میشود تا مایعات اضافی از بدن خارج و میزان تورم نیز کاهش پیدا کند. در زمان ترشح خونابه از محل برشها باید پانسمانها به طور منظم تعویض و نکات بهداشتی رعایت شوند. در صورتی که ترشح خونابه بیش از میزان طبیعی باشد باید با پزشک مشورت شود.
کمردرد بعد از لیپوماتیک
ایجاد تغییرات در تعادل بدن و یا فشار ایجاد شده در اثر استفاده از گنهای فشرده ممکن است باعث ایجاد کمردرد شود. همچنین التهابات به وجود آمده بعد از جراحی لیپوماتیک میتواند کمردرد را در فرد ایجاد کند. استفاده از حرکات ورزشی کششی به صورت ملایم، کمپرس گرم و استراحت کافی باعث کاهش درد کمر خواهد شد. در برخی موارد ممکن است پزشک برای کاهش عوارض لیپوماتیک مصرف داروهای ضد التهابی را نیز پیشنهاد دهد.
سوختگی پوست بعد از لیپوماتیک
اگرچه لیپوماتیک را یک روش بسیار ایمن میدانند، اما در برخی موارد اصطکاک زیاد کانولا یا گرمای شدید دستگاه ممکن است باعث سوختگی پوست شود. در اثر این عارضه به عنوان مضرات عمل لیپوماتیک، رنگ پوست تغییر کرده و یا حتی ممکن است زخم ایجاد شود. برای بهبود مشکل میتوان از پمادهای ترمیمکننده همراه با مرطوبکننده مناسب استفاده کرد. در صورت شدت سوختگی حتماً باید به متخصص پوست مراجعه نمود.
جای زخم لیپوماتیک، مدت زمان بهبودی و اثرات آن
برشهایی که در جراحی لیپوماتیک ایجاد میشوند اغلب بسیار کوچک و در اندازههای ۳ الی ۵ میلیمتری هستند. بنابراین پس از جراحی، جای زخم باقیمانده بسیار کوچک است. با این حال، روند بهبودی جای زخم به عواملی از قبیل مراقبتهای پس از عمل، وضعیت سیستم ایمنی و نوع پوست فرد بستگی دارد.
مدت زمان لازم برای بهبودی جای زخم در افراد مختلف متفاوت است. زخمهای مربوط به برشها در هفتههای اول بسته میشوند. التهاب آنها نیز حدود ۳ الی ۶ ماه بعد از جراحی برطرف خواهند شد. جای زخمها پس از یک سال به طور کامل محو شده و دیگر قابل مشاهده نخواهند بود. استفاده از کرمهای ترمیمکننده، ماساژ با روغنهای گیاهی و مصرف مواد غذایی سرشار از ویتامینها میتواند در تسریع روند ترمیم پوست موثر باشند.
عوارض بلند مدت لیپوماتیک
در برخی موارد استفاده از روش لیپوماتیک میتواند عوارض بلند مدتی نیز برای فرد به دنبال داشته باشد. در صورتی که تخلیه چربی به شکل نامناسب انجام گیرد یا مراقبتهای پس از جراحی ناکافی باشد، ممکن است عوارض بعد از عمل لیپوماتیک به صورت بلند مدت ایجاد شوند. در برخی موارد پاسخ بدن به تغییرات فیزیولوژیکی نیز مناسب نبوده و عوارض لیپوماتیک را به دنبال دارد. از جمله عوارض بلند مدت پس از جراحی لیپوماتیک میتوان به موارد زیر اشاره نمود.
آمبولی بعد از عمل لیپوماتیک
آمبولی از جدیترین عوارض بلند مدت لیبوماتیک است که با وجود درصد احتمال پایین میتواند زندگی فرد را تهدید کند. زمانی که ذرات چربی وارد جریان خون شود و در مسیر عروق حیاتی از قبیل ریه یا مغز قرار بگیرد آمبولی چربی روی میدهد. این مشکل به عنوان عوارض بعد از عمل لیپوماتیک اغلب به دلیل آسیب به عروق خونی در زمان استفاده از کانولا، تزریق ذرات چربی به جریان خون و یا تخلیه بیش از اندازه چربی در لیپوماتیک ایجاد میشود.
برگشت چاقی بعد از لیپوماتیک
افرادی که قرار است از لیپوماتیک استفاده کنند باید توجه داشته باشند که این یک روش دائمی برای کاهش وزن نبوده و برخلاف تصور افراد، امکان بازگشت چربی پس از این نوع جراحی وجود دارد. اگرچه در لیپوماتیک سلولهای چربی به صورت موضعی حذف میشوند، اما در صورتی که فرد سبک زندگی درستی نداشته باشد، ممکن است چربیها مجدداً در قسمتهای مورد نظر جمع شوند. عواملی مانند افزایش وزن به صورت کلی، مصرف کالری بیش از اندازه، تحرک کم، تغییرات متابولیسم و هورمونی از جمله دلایل برگشت چربی بعد از لیپوماتیک و عوارض آن هستند.
شل شدن پوست بعد از لیپوماتیک
بسیاری از افراد پس از لیپوماتیک با مشکل شل شدن پوست مواجه میشوند. شل شدن و افتادگی پوست در ناحیه درمان و در موضعی که چربی از آن استخراج شده، بسیار شایع است. افرادی که حجم زیادی از چربی را در ناحیهای از بدن از دست میدهند دچار کاهش خاصیت ارتجاعی پوست شده و این موضوع باعث شل شدن پوست در ناحیه درمان و ایجاد عوارض لیپوماتیک خواهد شد.
عوارض نادر اما جدی لیپوماتیک
لیپوماتیک با وجود کم تهاجمی بودن مانند هر جراحی دیگری با عوارض موقتی مانند کبودی، ورم، درد و قرمزی پوست همراه است. اما در برخی موارد ممکن است عوارض جدی و خطرناک دیگری نیز پس از جراحی ایجاد شوند که به مداخله پزشکی نیاز داشته باشند. در صورتی که تکنیکهای صحیح جراحی اجرا نشوند تخلیه بیش از اندازه چربی یا آسیب به عروق خونی ممکن است به عفونت و یا مرگ فرد منجر شود.
نکروز پوست بعد از لیپوماتیک
نکروز پوست یکی از عوارض خطرناک و نادر در جراحی لیپوماتیک است که معمولاً به دلیل ایجاد اختلال در خونرسانی پوست و یا کل بدن در بافتهای زیرین ایجاد میشود. در نکروز پوست، سلولها دچار مرگ شده و این موضوع میتواند به تغییر رنگ، ایجاد زخم و عفونت منجر شود. عواملی از قبیل آسیب به عروق در زمان استخراج چربی یا استخراج بیش از اندازه و به کارگیری تکنیکهای نادرست لیپوماتیک میتوانند در نهایت باعث نکروز پوست شوند. سیگار کشیدن همراه با کاهش اکسیژنرسانی به بافتها و عفونتهای شدید نیز میتواند به از بین رفتن سلولهای پوستی منجر شود.
ناهمواری پوست بعد از لیپوماتیک
در صورتی که پزشک از تجربه کافی در لیپوماتیک برخوردار نبوده و تخلیه چربی به صورت ناهماهنگ انجام شود میتواند به ایجاد فرورفتگی و برآمدگی در پوست منجر شود. ناهمواری پوست به عنوان یکی از مشکلات بیماران پس از لیپوماتیک به شکل ناصافیها قابل مشاهده بوده و ظاهر منفی در پوست ایجاد میکند. عدم استفاده صحیح از گنهای مخصوص یا ایجاد اسکارهای زیر جلدی نیز میتواند باعث فیبروز، چسبندگی و تغییر شکل سطح پوست به عنوان عوارض لیپوماتیک شود.
چگونه میتوان عوارض عمل لیپوماتیک را کاهش داد؟
رعایت برخی نکات از قبیل انتخاب یک پزشک متخصص و با تجربه و انجام مراقبتهای قبل و بعد از عمل میتواند تا حدود زیادی ضررهای لیپوماتیک را کاهش دهد. پزشک متخصص مقدار مناسب چربی را تخلیه کرده و از تکنیکهای صحیح بدون آسیب به عروق و اعصاب استفاده خواهد کرد. همچنین رعایت مراقبتها قبل از عمل مانند انجام آزمایشهای پزشکی و انجام برخی مواظبتها پس از عمل مانند مصرف مایعات کافی و اجتناب از ورزشهای سنگین همراه با ماساژ لنفاوی توسط افراد متخصص میتواند باعث کاهش مشکلات لیپوماتیک و عوارض آن به طور ناخواسته شود.
افراد پس از لیپوماتیک باید برای پیگیری وضعیت بهبودی خود به طور منظم به پزشک مراجعه کرده و در عین حال تغذیه مناسب و سبک زندگی سالم را فراموش نکنند.