روکش دندان کودکان برای چه شرایطی بیشتر توصیه میشود؟
زهرا نوابی
نویسنده
فهرست محتوا
مطالعه15 دقیقه
روکش دندان اطفال، روکش دندان بچهها و روکش دندان شیری، عبارات مهمی هستند که والدین و دندانپزشکان بهطور معمول در درمان دندانهای آسیبدیده یا پوسیده کودکان به آنها برخورد میکنند. در این مقاله بهطور جامع به انواع روکشهای دندان کودک، دلایل نیاز به روکش، مراحل درمان، مزایا و معایب استفاده از روکش، و مراقبتهای لازم پس از نصب روکش دندان پرداخته میشود. همچنین بهطور ویژه بهمسائل مهمی همچون هزینهها، نگرانیهای والدین و اهمیت انتخاب روکش مناسب برای دندانهای کودک پرداخته خواهد شد.
موارد نیاز به روکش دندان برای کودکان
پوسیدگی شدید دندانها: پوسیدگی دندانها یکی از رایجترین مشکلات دندانی در کودکان است. پوسیدگی شدید دندانها ممکن است بهدلیل بهداشت ضعیف دهان، مصرف زیاد مواد غذایی شیرین، یا عدم مراقبت بهموقع از دندانها اتفاق بیفتد. در مواردی که پوسیدگی به بخشهای عمقی دندان رسیده و دندان نمیتواند بهطور کامل ترمیم شود، روکش دندان اطفال بهعنوان یک درمان ضروری برای جلوگیری از پیشرفت پوسیدگی و حفظ ساختار دندان در نظر گرفته میشود. استفاده از روکش میتواند از آسیبهای بیشتر به دندان و عوارض جانبی همچون عفونتها جلوگیری کند.
ترمیم دندان پس از عصبکشی: در مواردی که دندان کودک نیاز به عصبکشی داشته باشد، ساختار دندان ضعیفتر از قبل خواهد شد. دندانهایی که درمان ریشه (عصبکشی) انجام دادهاند، معمولاً شکنندهتر میشوند و ممکن است در برابر فشار و ضربههای جزئی آسیب ببینند. در این شرایط، روکش دندان بچهها برای بازسازی و تقویت دندان ضروری است. روکش دندان شیری میتواند از شکستن دندان جلوگیری کرده و عملکرد طبیعی دندان را حفظ کند.
ضعف ساختاری دندان: گاهی اوقات دندانهای کودکان به دلایل مختلف از جمله مشکلات ژنتیکی یا بهدلیل آسیبهای وارد شده از ضربهها و حوادث، ضعیف میشوند. این ضعف میتواند باعث شکستن یا سایش دندانها شود. در این شرایط، دندانپزشک ممکن است روکش دندان شیری را برای جلوگیری از آسیب بیشتر توصیه کند. روکشها میتوانند به تقویت ساختار دندان کمک کرده و آن را از آسیبهای احتمالی در آینده محافظت کنند.
دندانهای شکسته یا ترک خورده: دندانهای کودکان ممکن است در اثر تصادف یا بازیهای فیزیکی دچار شکستگی یا ترک شوند. این ترکها و شکستگیها میتوانند به مشکلات جدیتر منجر شوند، از جمله درد شدید و عفونت. در این شرایط، روکش دندان اطفال میتواند بهعنوان یک درمان مناسب برای ترمیم دندان و بازگرداندن عملکرد جویدن به دندان کودک عمل کند. استفاده از روکش علاوه بر محافظت از دندان، به بازسازی ظاهر دندان شکسته نیز کمک میکند.
پوسیدگی بین دندانی: پوسیدگی بین دندانها یکی دیگر از مشکلات رایج در کودکان است. در مواردی که پوسیدگی از بین دندانها گسترش یافته و بهطور قابلتوجهی به ساختار دندان آسیب وارد کرده باشد، ممکن است پرکردن دندانها بهتنهایی کافی نباشد. در این مواقع، روکش دندان شیری بهعنوان یک گزینه مؤثر برای پوشش و محافظت از دندانهای آسیبدیده بهکار میرود.
جلوگیری از پوسیدگی مجدد: در برخی از موارد، دندانهای کودک ممکن است بهطور مداوم در معرض پوسیدگی قرار گیرند. پس از درمان اولیه، اگر دندان بهدرستی از نظر بهداشتی مراقبت نشود، ممکن است دوباره دچار پوسیدگی شود. نصب روکش دندان بچهها میتواند به جلوگیری از پوسیدگی مجدد کمک کند، زیرا روکشها سطح دندان را بهطور کامل میپوشانند و از آسیب بیشتر به دندان جلوگیری میکنند.
دندانهای آسیاب با پوسیدگی وسیع: دندانهای آسیابی که بهدلیل خوردن مواد غذایی سخت یا بهدلیل پوسیدگی عمیق، آسیب جدی دیدهاند، نیاز به روکش دارند. دندانهای آسیاب معمولاً فشار بیشتری را در هنگام جویدن تحمل میکنند، بهخصوص در کودکانی که در حال رشد هستند. روکش دندان شیری میتواند این دندانها را از آسیبهای بیشتر و شکستگیهای احتمالی محافظت کند.
ناهنجاریهای رشدی: بعضی از کودکان ممکن است بهدلیل ناهنجاریهای رشدی دچار مشکلاتی در رشد دندانها شوند. این ناهنجاریها ممکن است باعث اختلال در شکلگیری یا نظم دندانها شوند. در چنین شرایطی، استفاده از روکش دندان بچهها میتواند به اصلاح دندانها کمک کند و از ایجاد مشکلات دیگر در آینده جلوگیری کند.
تغییر رنگ شدید دندان: تغییر رنگ دندانها در کودکان میتواند به دلایل مختلفی از جمله مصرف برخی داروها، بیماریهای خاص یا مصرف بیش از حد مواد رنگی بهوجود آید. در صورتی که تغییر رنگ دندانها بهطور چشمگیری باشد و باعث نگرانی والدین شود، روکش دندان شیری میتواند ظاهر دندانهای کودک را بهبود بخشد و لبخندی طبیعیتر ایجاد کند.
ناهمواریهای شدید دندان: دندانهای شیری در برخی کودکان ممکن است دچار ناهمواریهایی در سطح خود شوند که باعث ایجاد مشکلات در جویدن یا صحبت کردن میشود. در چنین مواردی، روکش دندان شیری میتواند به صاف و هموار کردن سطح دندانها کمک کند و عملکرد آنها را بهبود بخشد.
انواع روکش دندان کودکان
روکشهای استیل ضد زنگ
روکشهای استیل ضد زنگ بهعنوان یک انتخاب مؤثر و اقتصادی برای دندانهای آسیابی کودکان شناخته میشوند. این روکشها بهویژه در شرایطی که دندانها نیاز به محافظت شدید دارند، کاربرد دارند. این روکشها از استیل ضد زنگ ساخته میشوند که بسیار مقاوم است و بهراحتی در برابر فشارهای فیزیکی و ضربهها مقاومت میکند. این نوع روکشها معمولاً برای دندانهای آسیاب که نیاز به محافظت درازمدت دارند، استفاده میشوند.
روکشهای استیل ضد زنگ با روکش سفید
روکشهای استیل ضد زنگ با روکش سفید، همانطور که از نامشان پیداست، ترکیبی از استیل ضد زنگ و یک لایه سفید رنگ هستند که باعث بهبود زیبایی دندانهای کودک میشود. این روکشها بهویژه برای والدینی که نگران ظاهر دندانهای کودک خود هستند، یک گزینه عالی محسوب میشود.
روکشهای کامپوزیت رزینی
روکشهای کامپوزیت رزینی برای والدینی که به دنبال ظاهری طبیعیتر برای دندانهای کودک خود هستند، یک انتخاب بسیار خوب هستند. این روکشها میتوانند رنگ دندان را بهطور دقیقی شبیه به دندانهای طبیعی تنظیم کنند. این نوع روکشها برای دندانهای جلویی که بیشتر در معرض دید قرار دارند، مناسب هستند.
روکشهای زیرکونیا
روکشهای زیرکونیا یکی از پیشرفتهترین و مقاومترین انواع روکشها هستند که بهویژه در دندانهای جلویی کاربرد دارند. این روکشها نه تنها ظاهر طبیعیتری دارند بلکه از نظر مقاومت در برابر فشار و شکستگی نیز بسیار قوی هستند. این نوع روکشها برای کودکانی که دندانهای جلویی آسیبدیده دارند و نیاز به درمانی با ظاهری زیبا و مقاوم دارند، بسیار مناسب هستند.
روکشهای تمام سرامیک
روکشهای تمام سرامیک برای دندانهایی که به دلیل آسیب یا تغییر رنگ نیاز به درمان دارند، بهترین انتخاب هستند. این روکشها از مواد سرامیکی ساخته شدهاند که در ظاهر شبیه به دندانهای طبیعی هستند و هیچگونه فلز یا مواد غیرطبیعی در آنها استفاده نشده است. این ویژگی باعث میشود که این روکشها برای دندانهای جلویی که اهمیت زیبایی دارند، بسیار مناسب باشند.
مراحل انجام روکش دندان برای کودکان
ارزیابی اولیه و معاینه دندان
قبل از شروع هر گونه درمان، دندانپزشک باید وضعیت دندان کودک را بهدقت بررسی کند. این معاینه شامل بررسی پوسیدگی دندان، آسیبها و تغییرات رنگی است. در این مرحله، دندانپزشک تصمیم میگیرد که آیا دندان کودک نیاز به روکش دارد یا خیر و چه نوع روکش برای کودک مناسبتر است.
انجام بیحسی و آمادهسازی دندان
قبل از نصب روکش، دندانپزشک معمولاً بیحسی موضعی را روی دندان کودک اعمال میکند تا از درد و ناراحتی جلوگیری شود. سپس، دندان برای نصب روکش آماده میشود. در این مرحله ممکن است دندان بهطور جزئی تراشیده شود تا فضای کافی برای نصب روکش ایجاد شود.
قالبگیری و قرار دادن روکش موقت (در موارد خاص)
پس از آمادهسازی دندان، ممکن است نیاز به قالبگیری برای روکش دندان باشد. در برخی از موارد، یک روکش موقت برای محافظت از دندان در دوران انتظار نصب روکش دائمی قرار میگیرد. این روکش موقت معمولاً از مواد نرمتری ساخته میشود تا کودک بتواند به راحتی از دندان خود استفاده کند.
قرار دادن روکش دائمی
پس از تهیه روکش دائمی، دندانپزشک آن را بهطور دقیق روی دندان نصب میکند. این مرحله معمولاً شامل چسباندن روکش به دندان و تنظیم دقیق آن است تا بهخوبی جا بیفتد و عملکرد طبیعی دندان حفظ شود.
بررسی نهایی و ارائه دستورالعملها
پس از نصب روکش، دندانپزشک دندان و روکش را بررسی میکند تا مطمئن شود که همهچیز به درستی نصب شده است. همچنین، دستورالعملهای مراقبتی به والدین ارائه میشود تا از سلامت دندانهای روکش شده و جلوگیری از بروز مشکلات جدید اطمینان حاصل شود.
مزایای استفاده از روکش برای دندان کودکان
حفاظت از ساختار دندان: روکش دندان اطفال بهعنوان یک محافظتکننده از دندانهای آسیبدیده عمل میکند. با قرار دادن روکش، دندانهای کودک در برابر آسیبها، شکستگیها و پوسیدگیهای بیشتر محافظت میشوند.
بازیابی عملکرد جویدن: در کودکانی که دندانهای آسیابی آسیبدیده دارند، روکشها میتوانند عملکرد طبیعی جویدن را بازسازی کنند. این امر بهویژه در زمانی که کودک نیاز به جویدن مواد غذایی سفت دارد، بسیار اهمیت دارد.
پوشش پوسیدگیهای گسترده: در شرایطی که پوسیدگی به بخشهای وسیعی از دندان رسیده است، روکش دندان شیری میتواند بهطور کامل پوسیدگی را پوشش دهد و از بروز مشکلات بیشتر جلوگیری کند.
بهبود ظاهر دندانها: روکش دندان بچهها بهویژه روکشهای کامپوزیت و زیرکونیا، ظاهر دندانها را بهطور چشمگیری بهبود میدهند و به کودک لبخند زیباتری میبخشند.
جلوگیری از نیاز به درمانهای پیشرفتهتر: استفاده از روکش در سنین پایین میتواند از نیاز به درمانهای پیچیدهتر در آینده جلوگیری کند. در صورتی که مشکلات دندان در مراحل اولیه شناسایی و درمان شوند، احتمال نیاز به درمانهای پیشرفتهتر مانند کشیدن دندان یا درمانهای جراحی کاهش مییابد. این امر نهتنها به حفظ سلامت دندانهای کودک کمک میکند، بلکه از نظر مالی و زمانی نیز میتواند بسیار مقرون بهصرفه باشد.
محافظت از دندانهای دائمی: روکشهای دندان بچهها نهتنها برای دندانهای شیری مناسب هستند بلکه در مواردی که دندانهای شیری آسیب دیدهاند، میتوانند به محافظت از دندانهای دائمی که هنوز در حال رشد هستند کمک کنند. این محافظت میتواند از مشکلات و آسیبهایی که ممکن است بر رشد دندانهای دائمی تاثیر بگذارد، جلوگیری کند.
کاهش حساسیت دندانها: دندانهای کودکان بعد از درمانهای دندانی مانند عصبکشی یا پر کردن، ممکن است دچار حساسیت به دما یا فشار شوند. نصب روکش میتواند این حساسیتها را کاهش دهد و از درد و ناراحتی کودک جلوگیری کند.
معایب نصب روکش دندان در کودکان
چالشهای زیبایی: اگرچه روکشهای دندان شیری بهطور کلی برای حفظ سلامت و عملکرد دندانها طراحی شدهاند، اما ممکن است در برخی موارد از نظر زیبایی مورد پسند والدین یا کودکان نباشند. بهویژه روکشهای استیل ضد زنگ میتوانند به دلیل ظاهر فلزیشان بهویژه در دندانهای جلویی مشکلساز باشند. البته، روکشهای زیرکونیا و کامپوزیت میتوانند این مشکل را برطرف کنند.
احتمال شکستگی روکشهای سفید: روکشهای سفید، مانند روکشهای کامپوزیت یا سرامیک، میتوانند در برابر فشارهای زیاد و ضربهها نسبت به روکشهای فلزی آسیبپذیرتر باشند. در صورتی که کودک در حین بازی یا خوردن غذاهای سفت با مشکل مواجه شود، احتمال شکستگی روکشهای سفید بیشتر است.
ایجاد پوسیدگی زیر روکش: اگر روکش بهدرستی نصب نشود یا مراقبتهای لازم پس از درمان انجام نشود، ممکن است پوسیدگی مجدد زیر روکش ایجاد شود. این مشکل بهویژه زمانی رخ میدهد که مواد غذایی یا پلاک دندان زیر روکش تجمع کنند و بهطور کامل تمیز نشوند. به همین دلیل، رعایت بهداشت دهان و دندان کودک و نظارت بر وضعیت روکشها بسیار ضروری است.
تحریک لثه: در برخی از کودکان، روکش ممکن است باعث تحریک لثهها شود، بهویژه اگر روکش بهطور دقیق نصب نشده باشد. این مشکل معمولاً موقت است و با مراجعه به دندانپزشک و تنظیم مجدد روکش قابل رفع است.
احتمال افتادن روکش: در مواردی که روکشها بهدرستی نصب نشده یا مراقبتهای لازم انجام نشود، احتمال افتادن روکش از دندان وجود دارد. این امر ممکن است باعث ناراحتی کودک شود و نیاز به نصب دوباره روکش داشته باشد.
نیاز به تراشیدن دندان: برای نصب روکش، دندان ممکن است نیاز به تراشیدن داشته باشد. این عمل ممکن است برای برخی از والدین نگرانکننده باشد، زیرا ممکن است این تراشیدن باعث کاهش حجم دندان شود. با این حال، این عمل معمولاً برای نصب روکشهای مناسب و جلوگیری از آسیبهای بیشتر به دندان کودک ضروری است.
مشکلات بوی دهان: اگر روکش دندان کودک بهطور منظم تمیز نشود، ممکن است مشکلاتی همچون بوی دهان ایجاد شود. تجمع مواد غذایی یا پلاک زیر روکش میتواند بهعنوان منبعی برای باکتریها عمل کند و بوی ناخوشایندی ایجاد کند. بنابراین، مراقبتهای مناسب و تمیز کردن منظم دندانها و روکشها بسیار مهم است.
واکنش آلرژیک: اگرچه نادر است، برخی از کودکان ممکن است به مواد خاصی که در ساخت روکشها استفاده میشود حساسیت داشته باشند. این حساسیتها ممکن است به شکل تحریکات پوستی یا مشکلات لثهای بروز پیدا کنند. در این صورت، باید بهسرعت به دندانپزشک مراجعه کرده و نوع روکش تغییر یابد.
مراقبتهای بعد از نصب روکش دندان برای کودکان
رعایت بهداشت دهان و دندان
پس از نصب روکش، مراقبتهای بهداشتی از دندانها از اهمیت ویژهای برخوردار است. مسواک زدن بهطور منظم و استفاده از نخ دندان بهویژه در نواحی اطراف روکش میتواند از تجمع پلاک و پوسیدگی دندان زیر روکش جلوگیری کند. والدین باید به کودک خود آموزش دهند که مراقبتهای بهداشتی از دندانها را بهطور منظم انجام دهند.
اجتناب از مواد غذایی سفت و چسبناک
در ابتدا پس از نصب روکش، کودک باید از خوردن مواد غذایی سفت و چسبناک خودداری کند، زیرا این مواد ممکن است باعث آسیب به روکش یا دندان شوند. بهویژه مواد غذایی مانند آبنباتهای سخت، کولا و شکلاتهای چسبنده میتوانند باعث جدا شدن روکش یا ایجاد مشکلات دیگر شوند.
مراجعه منظم به دندانپزشک
پس از نصب روکش، والدین باید کودک را برای بررسیهای دورهای به دندانپزشک ببرند. دندانپزشک میتواند روکشها را بررسی کرده و از وضعیت دندانهای کودک مطمئن شود. این بررسیها بهویژه در سالهای اول پس از درمان اهمیت دارند.
استفاده از محافظ دهان در صورت نیاز
اگر کودک در حال انجام ورزشهای فیزیکی است یا در فعالیتهایی شرکت میکند که احتمال آسیب به دندانها وجود دارد، استفاده از محافظ دهان میتواند از دندانهای روکش شده محافظت کند و از افتادن یا آسیبدیدن روکش جلوگیری کند.
عوارض روکش دندان کودک
عوارض روکش دندان برای کودکان معمولاً کم هستند، اما در برخی موارد ممکن است مشکلاتی رخ دهد. این مشکلات میتواند شامل ناراحتی موقت در ناحیه لثه، حساسیت دندان یا مشکلات در تطابق روکش با دندان باشد. در صورتی که چنین مشکلاتی پیش بیاید، والدین باید به دندانپزشک مراجعه کنند تا مشکل حل شود.
اقدامات لازم در صورت افتادن روکش دندان کودک
اگر روکش دندان کودک به هر دلیلی بیفتد، والدین باید فوراً به دندانپزشک مراجعه کنند. در این شرایط، دندانپزشک ممکن است روکش جدیدی نصب کند یا دندان کودک را بررسی کند تا از بروز آسیبهای بیشتر جلوگیری شود. در برخی موارد، ممکن است لازم باشد تا اقدامات درمانی جدیدی صورت گیرد.
هزینه نصب روکش دندان کودکان
هزینه نصب روکش دندان برای کودکان بستگی به نوع روکش، وضعیت دندان و محل درمان دارد. بهطور کلی، روکشهای استیل ضد زنگ معمولاً ارزانتر از روکشهای سرامیک یا زیرکونیا هستند. والدین باید با دندانپزشک خود مشورت کنند تا گزینههای مختلف و هزینههای مربوط به آنها را بررسی کنند.