پست و روکش دندان چقدر دوام دارد و کی باید انجام شود؟
منصوره ایرانی
نویسنده
فهرست محتوا
مطالعه10 دقیقه
یکی از روشهای پیشرفته و مؤثر که در دنیای امروز به منظور ترمیم و بازسازی دندانهای آسیب دیده و بهبود عملکرد آنها به کار گرفته میشود، پست و روکش دندان است. استفاده از این روش برای ترمیم دندانهایی که به شدت تخریب شده یا عصبکشی شدهاند، بسیار حیاتی است. اگر برای ترمیم دندانهای آسیب دیده خود به دنبال روش ترمیم مناسب هستید آشنایی با روش پست و روکش دندان و مزایا و معایب این روش و همچنین روش انجام آن از اهمیت زیادی برخوردار است.
دلایل استفاده از پست و روکش دندان
از مهمترین دلایل استفاده از پست و روکش دندان برای ترمیم دندانهای آسیب دیده میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
بازسازی دندانهای به شدت تخریب شده : ممکن است دندانها در در اثر عوامل مختلف مانند وارد شدن ضربه، تصادف، پوسیدگی یا بیماریهای لثه به طور جدی تخریب شوند. در این موارد، پست و روکش میتواند به بازسازی و تقویت دندان کمک کند. پست به عنوان یک پایه محکم در داخل دندان قرار میگیرد و روکش به عنوان یک پوشش محافظ بر روی آن نصب میشود.
محافظت از دندانهای عصبکشی شده : دندانهای عصبکشی شده به دلیل از دست دادن بافت زنده، ضعیفتر شده و بیش از گذشته در معرض شکستگی قرار دارند. استفاده از پست و روکش میتواند از این دندانها در برابر شکستگی محافظت کرده و به آنها استحکام بیشتری ببخشد.
بهبود عملکرد جویدن و استحکام دندانها : با قرار دادن پست و روکش، عملکرد جویدن بهبود یافته و استحکام دندانها افزایش مییابد. این موضوع به ویژه برای افرادی که دندانهای خود را به دلیل آسیبدیدگی از دست دادهاند، از اهمیت زیادی برخوردار است.
افزایش ماندگاری روکشهای دندانی : پست به روکش کمک میکند تا به مدت طولانیتری در دهان باقی مانده و کارایی خود را حفظ کنند. این موضوع به ویژه در مورد دندانهای عصبکشی شده که نیاز به مراقبت بیشتری دارند، بسیار حائز اهمیت است.
حمایت از ترمیمهای پروتزی (دندان مصنوعی ثابت و بریجها) : پستها میتوانند به عنوان پایهای برای دندانهای مصنوعی یا بریجها عمل کنند. این ویژگی به دندانپزشک اجازه میدهد تا ترمیمهای پروتزی را با استحکام بیشتری انجام داده و احتمال شکستگی در آنها کم شود.
اصلاحات زیبایی و ترمیمی : پست و روکش دندان میتواند به بهبود ظاهر دندانها و اصلاح مشکلات زیبایی کمک کند. از این رو افرادی که به دنبال بهبود زیبایی لبخند خود هستند، میتوانند از این روش برای ترمیم دندانها استفاده کنند.
انواع پست دندان
در مورد پست و روکش دندان باید به این موضوع اشاره کرد که پستهای دندانی را بر اساس سه معیار اصلی میتوان تقسیمبندی کرد. مواد سازنده، روش ساخت و طراحی سطحی سه معیاری هستند که برای دستهبندی انواع پست دندان مورد استفاده قرار میگیرند.
انواع پست بر اساس مواد سازنده
در مورد پست دندان باید به این نکته اشاره کرد که از مواد مختلفی برای ساخت آنها استفاده میشود. به همین دلیل یکی از بهترین معیارها برای دستهبندی انواع پست بر اساس مواد سازنده آن است.
پستهای فلزی
همانطور که از نام این نوع پست مشخص است، از مواد فلزی در ساخت آنها استفاده شده است. از ویژگیهای مهم این نوع پست فلزی میتوان به دوام و استحکام بالا اشاره کرد. از مهمترین انواع پست فلزی میتوان موارد زیر را نام برد:
- پست ساخته شده با آلیاژهای گرانبها (طلا)
- پست ساخته شده با آلیاژهای غیر گرانبها (تیتانیوم، نیکل-کروم، کروم-کبالت)
- پست ساخته شده با استیل ضد زنگ
پستهای غیر فلزی
پستهای غیر فلزی که به طور معمول برای ترمیم دندانهای جلویی مورد استفاده قرار میگیرند از مواد مختلف غیرفلزی ساخته میشوند. این پستها از دوام و ماندگاری طولانی برخوردار بوده و ظاهری مشابه با دندانهای طبیعی دارند. از مهمترین انواع پستهای غیر فلزی میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- پست فایبرگلاس
- پست سرامیکی
- پست زیرکونیا
- پست کربنی
انواع پست بر اساس روش ساخت
یکی دیگر از معیارهای دستهبندی انواع پست دندان، روش ساخت آن است. پستهای دندانی بر اساس روش ساخت در دو دسته پیشساخته و سفارشی (پست ریختگی) تقسیمبندی میشوند.
پستهای پیشساخته
همانطور که از نام این نوع پستها میتوان متوجه شد، این پستها در اندازهها و اشکال مختلف ساخته شده و موجود هستند و میتوان از آنها بر اساس نیاز در کانالهای دندانی استفاده کرد.
پستهای سفارشی (ریختگی)
این پستها به صورت سفارشی برای هر بیمار و دندان و بر حسب نیاز طراحی و ساخته میشوند. این نوع پستها معمولاً در موارد خاصی که نیاز به دقت بیشتری دارند، مورد استفاده قرار میگیرند.
انواع پست بر اساس طراحی سطحی
طراحی سطحی پست یکی دیگر از معیارهای مهم برای دستهبندی انواع آن به حساب میآید. بر اساس طراحی سطحی انواع پست را میتوان در دستههای زیر تقسیمبندی کرد
پستهای موازی
این پستها دارای سطحی صاف و موازی هستند که به راحتی در کانال دندان قرار میگیرند و معمولا برای دندانهای پشتی استفاده میشوند.
پستهای مخروطی
طراحی این پستها به شکل مخروطی بوده و به همین دلیل به راحتی در دندان قرار میگیرند. این نوع پستها معمولاً در دندانهای جلویی استفاده میشوند.
پستهای رزوهدار
سطح این پستها به صورت رزوهدار طراحی شده است که به همین دلیل از استحکام بالاتری برخوردار هستند. از پستهای رزوهدار به طور معمول در دندانهای پشتی استفاده میشود.
پستهای صاف
سطح این نوع پستها به صورت کامل صاف بوده و به همین دلیل به طور معمول در دندانهای جلویی استفاده میشوند.
انواع روکش دندان
در مورد روکش دندان نیز باید به این موضوع اشاره کرد که روکشها در انواع مختلفی وجود دارند که بر حسب شرایط و نیاز دندان مورد استفاده قرار میگیرند. از مهمترین انواع روکش دندان میتوان به موارد زیر اشاره کرد.
انواع روکش بر اساس روش ساخت: روکشهای دندان را بر اساس روش ساخت میتوان در دو دسته روکش موقت و دائم تقسیمبندی کرد. روکشهای موقت در مطبهای دندانپزشکی ساخته میشوند و معمولا تا زمان آماده شدن روکش دائمی دندانها برای محافظت از دندان مورد استفاده قرار میگیرند.
انواع روکش بر اساس مواد سازنده: در ساخت روکش دندان نیز از مواد مختلفی استفاده میشود. از انواع روکش دندان بر اساس ماده سازنده میتوان به روکش سرامیکی، روکش فلزی، روکش استیل، روکش زیرکونیا، روکش رزینی، روکش فلز و پرسلن و... اشاره کرد.
مراحل پست و روکش دندان
پست و روکش دندان یک روش ترمیمی برای دندانهای آسیب دیده است که توسط دندانپزشک در مراحل مختلف انجام میشود. در مورد نحوه انجام پست و روکش دندان باید گفت که مراحل زیر توسط دندانپزشک برای این کار انجام میشود.
ارزیابی اولیه و تهیه عکس رادیوگرافی
دندانپزشک ابتدا وضعیت دندانها را ارزیابی کرده و عکس رادیوگرافی تهیه میکند. این مرحله به دندانپزشک کمک میکند تا وضعیت دندانها و نیاز آنها به درمان را تعیین کند.
برداشتن مواد پرکننده قدیمی و آمادهسازی کانال ریشه
در این مرحله، در صورتی که دندان از قبل پر شده باشد، مواد پرکننده قدیمی برداشته شده و کانال ریشه آماده میشود. این کار به دندانپزشک اجازه میدهد تا فضای کافی برای قرار دادن پست را در اختیار داشته باشد.
انتخاب و قرار دادن پست دندانی
در این مرحله دندانپزشک با توجه به شرایط بیمار و میزان آسیب به دندانها پست مناسب را انتخاب کرده و در کانال دندان قرار میدهد. این مرحله نیاز به دقت زیادی دارد تا پست به نحو صحیح در محل خود قرار گیرد.
بیلداپ کور (در صورت نیاز)
کور بیلدآب در برخی موارد به منظور تقویت بیشتر دندانها انجام میشود. این کار به دندانپزشک اجازه میدهد تا فضای بیشتری برای قرار دادن روکش فراهم کند
.
قالبگیری دندان برای ساخت روکش
پس از قرار دادن پست، قالبگیری برای ساخت روکش انجام میشود. در این مرحله دندانپزشک بر اساس شکل و الگوی دندانهای فرد، قالبگیری برای ساخت روکش را انجام میدهد.
نصب روکش موقت
در این مرحله، یک روکش موقت برای محافظت از دندان نصب میشود. این روکش موقت به طور معمول تا زمانی که روکش نهایی آماده شود، در محل باقی میماند.
نصب و اتصال روکش نهایی به پست
پس از آماده شدن روکش نهایی، روکش موقت برداشته شده و روکش نهایی بر روی پست قرار میگیرد. این مرحله نیاز به دقت زیادی دارد تا روکش به درستی در محل خود قرار گیرد و عملکرد بهینهای داشته باشد.
مزایای پست و روکش دندان
از جمله مزایای استفاده از پست و روکش دندان به منظور ترمیم آسیبهای وارد شدن به دندانها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- افزایش استحکام دندانها و جلوگیری از بروز شکستگی در آنها
- بهبود عملکرد افراد در جویدن و غذا خوردن
- حفظ زیبایی دندانها در زمان لبخند زدن
- تقویت ساختار دندانها به منظور نگهداری از روکش
- افزایش طول عمر دندانها
مراقبتهای لازم پس از پست و روکش دندان
افراد پس از انجام پست و کور و روکش دندان به منظور ترمیم دندانهای آسیب دیده خود در صورت رعایت و توجه به نکات زیر میتوانند روند بهبود را سرعت بخشیده و از دندانهای خود محافظت کنند:
- خودداری از مصررف غذاهای سفت، چسبناک و جویدنی در روزهای اول پس از عمل
- مصرف مسکنهای تجویز شده در صورت احساس درد و حساسیت
- استفاده از کمپرس یخ برای کاهش تورم در محل عمل
- مسواک زدن دندانها حداقل دو بار در روز
- استفاده از نخ دندان یک بار در روز به منظور از بین بردن جرم و پلاک دندانها
- استفاده از دهانشویههای ضد باکتری
- مراجعه منظم به دندانپزشک هر 6 ماه یک بار
- پرهیز از عادات مضر مانند حویدن ناخن، جویدن اجسام سفت و...
عوارض پست و روکش دندان
در کنار مزایا، پست و کور و روکش دندان دارای برخی معایب است که در زمان استفاده از این روش برای ترمیم دندان باید مورد توجه قرار بگیرد:
- حساس شدن دندانها به سرما و گرما
- شکستگی پست دندان
- تغییر رنگ دندانها
- عوارض ناشی از عصبکشی مانند عفونت
مقایسه روکش دندان بدون پایه در مقابل روکش با پایه (پست)
روکشهای دندانی بدون پایه ممکن است در برخی موارد به دلیل عدم استحکام کافی احتمال شکستگی بالاتری داشته باشند. در مقابل، روکشهای با پایه (پست) به دلیل استحکام بیشتری که دارند، از ماندگاری و دوام طولانیتر برخوردار هستند. این امر به ویژه در دندانهای عصبکشی شده که نیاز به حمایت بیشتری دارند، از اهمیت زیادی برخوردار است.
هزینه پست و روکش دندان
هزینه پست و روکش دندان به عوامل مختلفی از جمله نوع پست و نوع روکش مورد استفاده، تجربه و مهارت دندانپزشک و محل انجام عمل بستگی دارد. معمولاً هزینه این پست و کور و روکش دندان در مقایسه با سایر روشهای دندانپزشکی بالاتر است.