علت رگهای عنکبوتی صورت - ۹ دلیل اصلی [درمان فوری]
سوده جوان
نویسنده
فهرست محتوا
مطالعه13 دقیقه
دیدن خطوط قرمز و بنفش روی گونه یا پرههای بینی میتواند اعتماد به نفس شما را تحت تاثیر قرار دهد، اما شما در این تجربه تنها نیستید.
بسیاری از مراجعین ما وقتی برای اولین بار جلوی آینه با این خطوط مواجه میشوند، نگران میشوند که پوستشان دچار آسیب جدی شده است.
در دنیای پزشکی به این وضعیت، تلانژکتازی صورت (Facial Telangiectasia) گفته میشود.
برخلاف اصطلاح رایج "مویرگهای پاره شده"، واقعیت این است که این رگها پاره نشدهاند.
آنها فقط بیش از حد گشاد (متسع) شدهاند و به دلیل تجمع خون، از زیر پوست نازک صورت نمایان میشوند.
- توضیح ساده: تصور کنید یک کش لاستیکی را آنقدر بکشید که دیگر به حالت اول برنگردد؛ این دقیقا همان اتفاقی است که برای دیواره مویرگهای شما رخ داده است.
شناخت دقیق علت رگهای عنکبوتی صورت، مهمترین کلید برای انتخاب روش درمان درست است.
این مشکل اغلب یک مسئله زیبایی است و خطری برای سلامتی ندارد.
اما گاهی اوقات میتواند نشانهای از تغییرات هورمونی، آسیبهای محیطی یا مشکلات داخلی باشد که نباید نادیده گرفته شوند.
در ادامه، به بررسی دقیق دلایل ایجاد این وضعیت میپردازیم تا بدانید ریشه مشکل کجاست و چگونه میتوان آن را متوقف کرد.
رگهای عنکبوتی صورت چرا به وجود میآیند؟ (بررسی ۹ علت شایع)
شناخت دقیق علت بروز ضایعات عروقی، اولین قدم برای انتخاب روش صحیح درمان قرمزی و رگهای صورت است.
بسیاری از افراد تصور میکنند که این خطوط ناشی از آسیب فیزیکی مستقیم هستند و اصطلاحاً به آنها مویرگهای پاره شده روی صورت میگویند.
اما همانطور که اشاره شد، این رگها پاره نشدهاند، بلکه در اثر عوامل مختلفی خاصیت ارتجاعی خود را از دست داده و گشاد شدهاند.
در ادامه، جامعترین لیست علل ایجاد تلانژکتازی را بررسی میکنیم تا بتوانید عامل اصلی مشکل خود را شناسایی کنید.
ژنتیک و وراثت (مهمترین عامل)
اگر والدین یا پدربزرگ و مادربزرگ شما دارای رگهای عنکبوتی هستند، احتمال بروز آن در شما به شدت افزایش مییابد.
ژنتیک تعیینکننده ضخامت دیواره رگها و میزان استحکام بافت پوست شماست.
تجربه بیماران: طبق گزارش بسیاری از مراجعین کلینیکها، آنها دقیقا در همان سن و سالی دچار این عارضه شدهاند که والدینشان تجربه کرده بودند.
نور خورشید و آسیبهای محیطی
اشعه فرابنفش (UV) خورشید، دشمن شماره یک کلاژن پوست است.
تماس طولانیمدت با نور خورشید بدون محافظت، باعث تخریب بافت همبند اطراف مویرگها میشود.
وقتی بافت نگهدارنده اطراف رگ ضعیف شود، رگها زیر سطح پوست پهن شده و به صورت پایدار باقی میمانند.
(بافت همبند: ساختاری که مانند چسب، اجزای بدن و پوست را کنار هم محکم نگه میدارد.)
تغییرات هورمونی و بارداری
افزایش سطح هورمون استروژن در دوران بارداری، مصرف قرصهای ضدبارداری یا هورمونتراپی، باعث شل شدن عضلات دیواره رگها میشود.
همچنین در دوران بارداری، حجم خون در بدن افزایش مییابد که فشار بیشتری به مویرگهای ظریف صورت وارد میکند.
خوشبختانه، رگهای ایجاد شده در دوران بارداری اغلب پس از زایمان و بازگشت هورمونها به سطح نرمال، محو میشوند.
بیماری روزاسه (Rosacea)
روزاسه یک بیماری التهابی مزمن پوستی است که باعث قرمزی و گرگرفتگی صورت میشود.
در افراد مبتلا به روزاسه، رگها بیش از حد نرمال منبسط میشوند.
به مرور زمان و با تکرار حملات گرگرفتگی (Flushing)، این رگها توانایی بازگشت به حالت اولیه را از دست داده و به صورت خطوط دائمی روی پوست باقی میمانند.
مصرف الکل و سبک زندگی
مصرف الکل باعث گشاد شدن فوری رگهای خونی (وازودیلاتور) میشود.
مصرف مداوم و سنگین الکل میتواند منجر به آسیب دائمی عروق و قرمزی همیشگی صورت شود.
البته اصطلاح "بینی الکلی" همیشه علمی نیست؛ چرا که بسیاری از افراد بدون مصرف الکل و صرفاً به دلیل ژنتیک یا روزاسه، دچار قرمزی بینی (Rhinophyma) میشوند.
(وازودیلاتور: موادی که باعث باز شدن و افزایش قطر رگهای خونی میشوند.)
ضربه، فشار و عطسههای شدید
فشار ناگهانی و شدید میتواند به دریچههای ظریف مویرگی آسیب برساند.
عواملی مانند:
- عطسههای خیلی شدید یا سرفههای مکرر.
- استفراغ شدید.
- فشار دادن جوشها (به خصوص اطراف بینی).
- استفاده از عینکهای سنگین که روی پل بینی فشار میآورند.
این فشارها باعث تجمع آنی خون و آسیب به دیواره مویرگ میشوند که در نهایت به شکل مویرگهای پاره شده روی صورت دیده میشوند.
افزایش سن و کاهش کلاژن پوست
با افزایش سن، تولید کلاژن و الاستین در پوست کاهش مییابد و لایه درم (لایه میانی پوست) نازکتر میشود.
پوست نازکتر مانند یک شیشه شفاف عمل میکند و رگهایی که قبلاً پنهان بودند را نمایان میسازد.
همچنین با کهولت سن، دیواره خود رگها نیز ضعیفتر شده و مستعد گشاد شدن میشوند.
مصرف طولانیمدت کورتیکواستروئیدها
استفاده طولانیمدت از کرمها یا پمادهای کورتون (مانند هیدروکورتیزون) روی صورت، باعث نازک شدن پوست (آتروفی) میشود.
نازک شدن پوست یکی از عوارض جانبی شایع استروئیدهاست که بستر را برای پیدایش رگهای عنکبوتی فراهم میکند.
توصیه میشود مصرف کورتونهای موضعی روی صورت حتماً تحت نظر پزشک و در دورههای کوتاه باشد.
بیماریهای کبدی
در موارد نادر، ظهور تعداد زیادی رگ عنکبوتی (به خصوص نوعی که به آن آنژیوم عنکبوتی میگویند) میتواند نشانه بیماری کبد باشد.
کبد مسئول متابولیسم و تجزیه هورمونهاست؛ وقتی کبد درست کار نکند، سطح استروژن بالا رفته و عروق گشاد میشوند.
هشدار YMYL: اگر ناگهان تعداد زیادی از این رگها را روی صورت و بالاتنه مشاهده کردید و علائمی مثل زردی چشم دارید، حتماً برای چکاپ کبد به پزشک مراجعه کنید.
رگهای عنکبوتی در کدام نواحی صورت شایعترند؟
محل ظهور تلانژکتازی روی صورت تصادفی نیست و اطلاعات زیادی درباره علت زمینهای و روش درمان به ما میدهد.
پوست صورت در نواحی مختلف ضخامت متفاوتی دارد و میزان مواجهه آن با عوامل محیطی یکسان نیست.
بسیاری از افراد ابتدا به سراغ پماد برای رگهای عنکبوتی صورت میروند، اما اثربخشی این محصولات تا حد زیادی به محل قرارگیری رگها بستگی دارد.
مویرگهای روی بینی
بینی برجستهترین عضو صورت است و بیشترین آسیب را از نور خورشید و آلودگیها دریافت میکند.
پرههای بینی (Alae) و پل بینی شایعترین نقاط برای ظهور این رگها هستند.
به دلیل ضخامت و عمق بیشتر رگها در این ناحیه، درمانهای موضعی معمولاً پاسخگو نیستند.
در اکثر موارد، پزشکان برای حذف کامل رگهای ضخیم بینی، درمانهای کلینیکال قدرتمند مانند لیزر پی دی ال (PDL) را پیشنهاد میکنند.
(لیزر PDL: لیزر رنگی ضرباندار که اختصاصاً عروق خونی را هدف قرار میدهد.)
گونهها و چانه
گونهها سطح وسیعی دارند و اغلب اولین جایی هستند که علائم روزاسه یا آفتابسوختگی را نشان میدهند.
شبکههای عنکبوتی روی گونه معمولاً ظریفتر و پراکندهتر از بینی هستند و ممکن است با گرگرفتگی همراه باشند.
رگهای روی چانه نیز اغلب با نوسانات هورمونی در بانوان مرتبط هستند و ممکن است در دورههای خاصی پررنگتر شوند.
تجربه بیماران: افرادی که روی گونه رگهای عنکبوتی دارند، اغلب از حساسیت بالا و سوزش پوست هنگام استفاده از محصولات آرایشی در این ناحیه شکایت میکنند.
روشهای درمان رگهای عنکبوتی صورت (پزشکی و کلینیکال)
بسیاری از مراجعین میپرسند آیا رگهای عنکبوتی خطرناک هستند؟ پاسخ کوتاه "خیر" است، اما از نظر زیبایی میتوانند آزاردهنده باشند.
درمانهای کلینیکال تنها راه برای حذف قطعی و دائمی تلانژکتازی یا همان کوپروز پوست هستند.
برخلاف روشهای خانگی که تنها قرمزی را کاهش میدهند، این روشها ساختار رگ آسیبدیده را به طور کامل هدف قرار میدهند.
در ادامه، موثرترین روشهای مورد تایید متخصصان پوست را بررسی میکنیم تا بتوانید بهترین گزینه را با مشورت پزشک انتخاب کنید.
لیزر درمانی (استاندارد طلایی)
لیزر موثرترین روش برای پاک کردن رگهای صورت است و دو نوع اصلی آن کاربرد وسیعی دارند:
- لیزر PDL (Pulsed Dye Laser): این لیزر نور متمرکزی تولید میکند که توسط هموگلوبین (رنگدانه قرمز خون) جذب میشود. انرژی جذب شده به گرما تبدیل شده و دیواره رگ را تخریب میکند، بدون اینکه به پوست اطراف آسیب برساند.
- لیزر Nd:YAG: این لیزر طول موج بلندتری دارد و برای رگهای ضخیمتر و عمیقتر که رنگشان به آبی یا بنفش میزند (معمولاً اطراف بینی) مناسبتر است.
تجربه بیماران: اکثر بیماران احساس برخورد لیزر را شبیه به ضربه زدن یک کش لاستیکی نازک به پوست توصیف میکنند که با کرم بیحسی کاملاً قابل تحمل است.
آی پی ال (IPL)
آی پی ال یا "نور شدید پالسی" لیزر نیست، بلکه طیف وسیعی از نور را به پوست میتاباند.
این روش برای کسانی مناسب است که علاوه بر رگهای مشخص، دچار قرمزی منتشر و لکهای ناشی از آفتاب نیز هستند.
اگرچه IPL ملایمتر است و دوره نقاهت کمتری دارد، اما ممکن است برای رسیدن به نتیجه مطلوب به جلسات بیشتری نسبت به لیزر نیاز داشته باشید.
این روش برای درمان روزاسه و قرمزیهای پراکنده بسیار محبوب است.
اسکلروتراپی (Sclerotherapy)
اسکلروتراپی روشی است که در آن محلولی تحریککننده مستقیماً به داخل رگ تزریق میشود تا دیوارههای آن به هم بچسبند و رگ بسته شود.
اگرچه این روش برای رگهای واریسی پا استاندارد است، اما برای صورت کاربرد محدودتری دارد.
پزشکان معمولاً از اسکلروتراپی فقط برای رگهای بزرگتر و عمیقتر صورت استفاده میکنند، زیرا خطر آسیب به بافتهای ظریف اطراف در صورت وجود دارد.
برخلاف تصور عامه که به دنبال درمان خانگی واریس صورت هستند، اسکلروتراپی یک پروسه کاملاً پزشکی و دقیق است.
الکتروسرجری (Electrosurgery)
در این روش قدیمیتر که به آن الکتروکوتریزاسیون هم میگویند، از یک سوزن بسیار ظریف برای انتقال جریان الکتریکی به رگ استفاده میشود.
حرارت ایجاد شده باعث لخته شدن خون و خشک شدن رگ میشود.
این روش برای تکرگهای کوچک و مشخص بسیار سریع و ارزان است، اما خطر ایجاد اسکار (جای زخم) کوچک در آن کمی بیشتر از لیزر است.
به همین دلیل، مهارت و دقت پزشک در انجام این روش اهمیت حیاتی دارد.
آیا درمانهای خانگی برای رگهای صورت موثرند؟ (بررسی واقعبینانه)
وقتی صحبت از علت رگهای عنکبوتی صورت میشود، فضای مجازی پر از راهکارهای خانگی مانند سرکه سیب، کمپرس آب سرد یا ژل آلوئهورا است.
اما آیا این روشها واقعاً میتوانند رگهای خونی را ناپدید کنند؟
صادقانه بگوییم: خیر. هیچ ماده طبیعی یا گیاهی قدرت نفوذ به زیر پوست و ترمیم دیواره رگ متسع شده را ندارد.
این روشها بیشتر جنبه تسکینی دارند.
آنها میتوانند التهاب را کاهش دهند، قرمزی موقت را کم کنند و از بروز رگهای جدید پیشگیری کنند، اما تلانژکتازی صورت که قبلاً شکل گرفته را درمان نمیکنند.
بنابراین اگر به دنبال حذف کامل خطوط هستید، نباید وقت خود را تنها با این روشها تلف کنید.
نقش رتینوئیدها (Retinoids)
رتینوئیدها (مشتقات ویتامین A) تنها گروه از محصولات موضعی هستند که تا حدی بر ظاهر این رگها تاثیر واقعی دارند.
این ترکیبات با تحریک کلاژنسازی، ضخامت لایه درم پوست را افزایش میدهند.
وقتی پوست ضخیمتر شود، رگهای خونی زیرین کمتر دیده میشوند و ظاهر پوست یکدستتر به نظر میرسد.
البته توجه داشته باشید که رتینوئیدهای قوی دارو هستند و باید حتماً با تجویز پزشک مصرف شوند، زیرا استفاده نادرست میتواند باعث قرمزی و تحریک بیشتر پوست شود.
راهکارهای پیشگیری از بروز مجدد
حتی اگر با لیزر درمانی موفق به حذف رگها شده باشید، اگر علت رگهای عنکبوتی صورت را کنترل نکنید، آنها دوباره باز خواهند گشت.
پیشگیری همیشه سادهتر، کمهزینهتر و موثرتر از درمان است.
رعایت نکات زیر میتواند به شما کمک کند تا پوستی صاف و بدون قرمزی داشته باشید و از تشدید تلانژکتازی صورت جلوگیری کنید:
- ضدآفتاب، سپر دفاعی شما: اشعه UV بزرگترین دشمن کلاژن است. استفاده روزانه از ضدآفتاب با SPF بالای 30، حتی در روزهای ابری و داخل خانه، حیاتیترین گام برای محافظت از عروق صورت است. ضدآفتابهای فیزیکال (حاوی زینک اکساید) برای پوستهای حساس و مستعد قرمزی انتخاب بهتری هستند.
- پرهیز از حرارت مستقیم: گرمای شدید باعث گشاد شدن فوری رگها میشود. شستن صورت با آب داغ، سونا، حمام بخار و حتی بخور دادن صورت میتواند وضعیت را بدتر کند. همیشه از آب ولرم برای شستشو استفاده کنید.
- محافظت فیزیکی: علاوه بر کرم، ایجاد سایه روی صورت بسیار موثر است. استفاده از کلاه لبهدار پهن و عینک آفتابی بزرگ در روزهای آفتابی، فشار نور و گرما را از روی گونهها و بینی برمیدارد.
- دوری از محرکهای غذایی: غذاهای خیلی تند، نوشیدنیهای داغ و کافئین میتوانند باعث گرگرفتگی (Flushing) شوند. شناسایی و حذف این محرکها از رژیم غذایی به آرامش پوست کمک میکند.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنیم؟ (جمعبندی و توصیه نهایی)
در اکثر موارد، رگهای عنکبوتی صورت (Telangiectasia) بیخطر هستند و تنها جنبه زیبایی دارند.
اما گاهی اوقات پوست شما سعی دارد هشداری جدیتر به شما بدهد که نباید نادیده گرفته شود.
اگر رگهای صورتتان دچار خونریزی خودبهخودی شدند، یا اگر ناحیه قرمز رنگ با درد، تورم و تغییر بافت پوست همراه بود، مراجعه فوری به پزشک الزامی است.
در این شرایط حساس، اصرار بر استفاده از روشهای خانگی یا خرید انواع پماد برای رگهای عنکبوتی صورت بدون تجویز، اشتباه است و ممکن است درمان را پیچیدهتر کند.
تشخیص درست، نیمی از درمان است.
پزشک متخصص باید بررسی کند که آیا این رگها ناشی از آفتاب هستند، یا بیماریهایی مانند روزاسه و مشکلات کبدی در میان است.
تنها پس از این تشخیص است که میتوان فهمید آیا شما کاندیدای مناسبی برای درمانهای پیشرفته مانند لیزر پی دی ال (PDL) هستید یا خیر.
ما در "هیلیفا" با بررسی دقیق سوابق و رضایت مراجعین، لیستی از معتبرترین متخصصان و کلینیکهای پوست را گردآوری کردهایم.
پیشنهاد میکنیم همین امروز برای یک جلسه مشاوره تخصصی اقدام کنید تا با خیالی آسوده، شادابی و یکدستی را به چهره خود بازگردانید.