عوارض پیکر تراشی چیست و چگونه میتوان از آن پیشگیری کرد؟
زهرا نوابی
نویسنده
فهرست محتوا
مطالعه10 دقیقه
پیکرتراشی یا کانتورینگ بدن، به مجموعهای از روشهای جراحی و غیر جراحی برای حذف چربیهای اضافی و تناسب بدن گفته میشود که در آنها، ظاهر اندام به شکل موثری بهبود پیدا میکند. البته این روشها نیز در ضمن نتایج مطلوب، همراه با عوارض و خطراتی هستند که در ادامه به آنها به عنوان عوارض پیکر تراشی اشاره شده است.
عوارض رایج جراحی پیکرتراشی
عوارض پیکرتراشی اغلب پس از جراحی و در افراد مختلف با شدتهای متفاوت دیده میشود. این عوارض بسته به ناحیه عمل شده و روش جراحی متفاوت بوده و با انتخاب یک جراح خوب میتوان این خطرات را به حداقل کاهش داد. اصلیترین عامل در کاهش عوارض پس از این نوع جراحی، مهارت و دقت جراح و رعایت مراقبتهای لازم توسط خود فرد است.
بسیاری از این عوارض برای همه افراد اتفاق نخواهد افتاد. همچنین باید در نظر داشت که عوارض و ریسکهایی که پس از جراحی پیکرتراشی ایجاد میشوند، در همه افراد شایع نبوده و در برخی از متقاضیان بیشتر دیده میشود. با توجه به این مورد که عوارض پیکرتراشی با توجه به نوع روش انتخابی برای حذف چربی متفاوت است، در ادامه به جراحی پیکر تراشی و عوارض آن به صورت کلی خواهیم پرداخت.
درد و کبودی و تورم
پس از جراحی پیکرتراشی عوارضی مانند درد، کبودی و تورم در ناحیه جراحی شده پدیدار میشود. البته این عوارض کوتاه مدت بوده و پس از چند هفته بهبود پیدا میکنند. استفاده از مواردی مانند کمپرس یخ، پوشیدن گن و خوردن داروهای مسکن تجویز شده توسط پزشک میتواند عوارض بعد از عمل پیکر تراشی را کاهش دهد.
بیحسی
بیحسی در ناحیه جراحی شده طبیعی بوده و اغلب به دلیل آسیب موقتی به اعصاب در این ناحیه ایجاد میشود. در این حالت، حس در ناحیه جراحی شده به طور موقت کاهش پیدا میکند. این وضعیت تنها تا چند هفته الی چند ماه طول میکشد و پس از آن به طور کامل بهبود پیدا خواهد کرد. البته در برخی موارد نادر ممکن است فرد دچار بیحسی دائمی شود.
عفونت
یکی از عوارض جدی و البته نادر پس از جراحی پیکرتراشی، بروز عفونت است. در صورتی که مراقبتهای پس از جراحی به درستی صورت نگیرد، ممکن است عفونت به عنوان عوارض پیکر تراشی ایجاد شود. رعایت دقیق دستورالعملها و استفاده از آنتی بیوتیکهای تجویز شده میتواند از بروز خطرات پیکر تراشی و عوارض آن جلوگیری کند.
خونریزی
اغلب بیمار پس ار جراحی دچار خونریزی خواهد شد. برای کاهش میزان خونریزی بهتر است بیمار قبل از جراحی داروهایی مانند آسپرین که خطر خونریزی را افزایش میدهند، مصرف نکرده باشد. همچنین کلیه دستورالعملهای پزشک پس از جراحی باید به طور کامل رعایت شوند.
ریسکهای بیهوشی
در برخی از روشهای پیکرتراشی از بیهوشی عمومی استفاده میشود. بنابراین ممکن است ریسکهای بیهوشی مانند واکنشهای آلرژیک، اختلالات قلبی یا مشکلات تنفسی در حین بیهوشی رخ دهد. جراح باید پیش از انجام عمل پیکرتراشی ارزیابی دقیقی انجام داده و با کمک تیم بیهوشی، خطرات و عوارض مربوط به بیهوشی را کاهش دهد.
تجمع مایعات
تجمع مایعات یا سروما یکی از عوارض پس از پیکر تراشی در ناحیه جراحی است. اغلب این وضعیت باعث میشود تا پزشک اقدام به تخلیه مایعات جمع شده کند. رعایت برخی دستورالعملهای پزشکی و استفاده از گن در دوره نقاهت میتواند به پیشگیری از تجمع مایعات کمک کند.
جای زخم نامطلوب
یکی دیگر از عوارض جراحی پیکرتراشی، ایجاد جای زخم است که اغلب پس از هر نوع جراحی ایجاد خواهد شد. اما ممکن است این زخمها نسبت به حالت عادی بزرگتر یا نامنظمتر شوند. ویژگی ژنتیکی پوست افراد، تکنیک جراحی به کار رفته و میزان مراقبتهای فرد پس از جراحی میتواند روی روند بهبودی و ظاهر اسکار تأثیر بگذارد. در برخی موارد پزشک استفاده از کرمهای مخصوص همراه با رعایت توصیههای پزشکی را برای بهبود ظاهر اسکارهای ایجاد شده تجویز میکند.
عوارض نادر پس از عمل پیکرتراشی
احتمال بروز خطرات و عوارض خاص بعد از عملهای زیبایی به خصوص پیکرتراشی قابل انتظار است. اما باید گفت عوارض پیکر تراشی برای همه افراد رخ نخواهد داد و در صورت رعایت دقیق دستورالعملهای پس از جراحی میتوان از بروز بسیاری از آنها خودداری کرد. با این حال باید توجه داشت که عوارض نادر و خطرناک میتوانند سلامتی افراد را به خطر بیندازد. در ادامه به مهمترین عوارض پس از پیکرتراشی اشاره شده است. در صورت مشاهده این عوارض یا خطرات آن باید هرچه سریعتر به پزشک مراجعه کرده و به سرعت خطرات ناشی از آن را کاهش داد.
شلی باقیماندن پوست یا ناهماهنگی در شکل بدن
با توجه به اینکه در این جراحی مقدار قابل توجهی چربی از بدن استخراج میشود، ممکن است پوست نتواند خود را با شکل جدید انطباق دهد، به همین دلیل افتادگی پوست یا شلی ایجاد خواهد شد. همچنین ممکن است در برخی موارد به ناهماهنگی یا عدم تقارن در شکل بدن منجر شود. ممکن است پزشک جراحی تکمیلی برای بهبود ظاهر بدن را پیشنهاد دهد.
لخته شدن خون
ایجاد لخته خونی یا ترومبوز از دیگر عوارض جدی پس از جراحی پیکرتراشی است که میتواند به آمبولی ریه منجر شود. بهتر است بیمار پس از جراحی و بهبودی کافی، شروع به انجام فعالیتهای سبک مانند پیادهروی کند تا جریان خون بهتر شده و خطراتی از قبیل تشکیل لخته نیز کاهش پیدا کند.
مرگ در اثر پیکر تراشی
عوارضی از قبیل مرگ ناشی از روشهای پیکرتراشی بسیار نادر است، اما در صورتی که برخی عوارض حاد از جمله آمبولی ریه، خونریزی شدید و سندروم آمبولی چربی ایجاد شود و درمان به موقع انجام نگیرد، ممکن است به مرگ منجر شود. بنابراین بهتر است پیش از جراحی، از میزان تجربه و تبحر جراح مطمئن شده و پس از جراحی نیز دستورالعملهای پزشک را برای پیشگیری از عوارض پیکر تراشی به دقت رعایت کرد.
سوختگی پوست
در برخی از روشهای این جراحی از دستگاههای دارای حرارت یا لیزر استفاده میشود. بنابراین ممکن است برخی پوستهای حساس دچار سوختگی شوند. در این حالت رنگ پوست تغییر کرده یا زخم و نکروز پوستی اتفاق میافتد. بنابراین انتخاب تکنیک مناسب و بهترین روش برای پیکرتراشی همراه با استفاده صحیح از تجهیزات میتواند ایجاد این عوارض را به صفر برساند.
آمبولی بعد از پیکر تراشی
منظور از آمبولی بعد از پیکرتراشی آمبولی چربی است که در آن ذرات چربی وارد جریان خون شده و به دیگر اندامها از جمله ریه منتقل میشود. این عارضه میتواند مشکلات جدی برای فرد ایجاد کند. گرچه این عوارض بسیار نادر هستند، اما در صورت وقوع میتوانند جان فرد را به خطر بیندازند. بهترین راهکار برای جلوگیری از این عارضه انتخاب یک جراح با تجربه و رعایت نکات بهداشتی و انجام مراقبتهای پزشکی پس از جراحی پیکر تراشی است.
عوارض پیکر تراشی نسبت به انواع روشهای آن
پیکرتراشی منجر به کاهش وزن نخواهد شد، بلکه با استفاده از انواع روشهای کانتورینگ از قبیل لیپوساکشن، ابدوینوپلاستی، لیپوماتیک و غیره میتوان به بدن شکل داد و نواحی خاصی را که کاهش وزن در آن مؤثر نیست، به شکل دلخواه درآورد. با این حال، هر کدام از روشهای انتخابی برای پیکرتراشی با عوارضی همراه بوده و خطرات آن به شیوه به کار گرفته شده برای حذف چربی وابسته است. بنابراین جراحی پیکر تراشی با توجه به شیوه به کار گرفته شده دارای فواید و ضررهایی خواهد بود. در ادامه به عوارض هر کدام از عملهای زیبایی و ضررهای پیکر تراشی خواهیم پرداخت.
عوارض لیپوساکشن
در لیپوساکشن به عنوان قدیمیترین روش پیکرتراشی از یک لوله نازک به نام کانولا برای خارج کردن چربی استفاده میشود. این روش با عوارض پیکر تراشی از جمله ایجاد ناهمواری و فرورفتگی یا برجستگی در پوست، شل شدن پوست و کاهش خاصیت ارتجاعی آن، خونریزی و کبودی شدید همراه است. همچنین ممکن است در این روش پیکرتراشی، چربی وارد خون شده و فرد در موارد نادر دچار آمبولی چربی شود. برخی بیماران نیز به داروهای بیحسی یا مواد مورد استفاده در جراحی، واکنشهای آلژیک نشان میدهند. در ضمن، در صورتی که استریلسازی به درستی انجام نگیرد خطر عفونت نیز وجود دارد.
خطرات لیپوماتیک
لیپوماتیک شکم هم مانند لیپوساکشن بوده با این تفاوت که برای خرد کردن چربی از تکنولوژی لرزش استفاده میکند. این روش پیکرتراشی با عوارضی از جمله احتمال آسیب به اعصاب و بافتهای بدن، تورم و کبودی، حذف نامعتادل چربی و احتمال آسیب به اندامهای داخلی از طریق فشار کانولا همراه است. همچنین در صورتی که مراقبتهای پس از جراحی به خوبی رعایت نشوند، احتمال عفونت و نکروز نیز به عنوان عوارض لیپوماتیک وجود دارد.
ضررهای ابدومینوپلاستی
ابدومینوپلاستی یا جراحی تامیتاک روش موثر دیگری برای برداشتن چربی و حذف پوست اضافی شکم است. در برخی افراد احتمال تشکیل لخته خون پس از جراحی در قسمت پا یا ریهها وجود دارد که بسیار خطرناک خواهد بود. این روش پیکرتراشی نیز ممکن است عوارضی از جمله ایجاد اسکارهای وسیع، درد شدید، عفونت، ایجاد زخم و تجمع مایعات را ایجاد کند.
عوارض لیپوست
لیپوست به عنوان دیگر تکنیک حذف چربیهای اضافی بدن با خطرات نادری از جمله کاهش مایعات بدن، بیحسی موقت یا دائمی به دلیل نفوذ دستگاه به لایههای عمیقتر، تورم و ایجاد ناهمواری و عدم تناسب در ناحیه چربی همراه خواهد بود.
خطرهای اولترازد
اولترازد از دیگر تکنیکهای تخریب چربی در بدن است که در آن از امواج برای حذف چربیهای اضافی استفاده میشود. اولترازد نیز با وجود غیر تهاجمی بودن، در برخی موارد با عوارض پیکر تراشی از جمله سوختگی پوست، ایجاد التهاب، قرمزی و یا آسیب به بافتهای اطراف و عروق خونی همراه است. همچنین ممکن است این روش در برخی موارد نتواند نتایج دلخواه را ارائه کرده و به دلیل تاثیرگذاری محدود به جلسات متعددی نیاز داشته باشد.
مضرات بادی جت
در این روش از فشار آب برای استخراج چربی بدن استفاده میشود. این روش غیر تهاجمی نیز ممکن است با عوارض اندکی از جمله کبودی، عدم یکنواختی در حذف چربی، عدم تعادل در فرم بدن و احتمال بازگشت چربی همراه باشد.
عوارض لیپولیز
این روش پیکر تراشی شامل استفاده از امواج رادیویی یا لیزر برای حذف سلولهای چربی است. از جمله عوارض و خطرات لیپولیز میتوان به ایجاد زخمهای سطحی یا عمیق، سوختگی، عدم حذف کامل چربیها و نیاز به روشهای تکمیلی، التهاب شدید و قرمزی پوست اشاره کرد.
خطرات کرایولیپولیز
کرایو لیپولیز یا کول اسکالپتینگ به عنوان روش غیر جراحی برای تخریب سلولهای چربی، از سرما و منجمد کردن استفاده میکند. این روش نیز ممکن است با بیحسی طولانی مدت یا عدم تاثیر در برخی نواحی به عنوان عوارض کوتاه مدت یا بلند مدت همراه باشد. التهاب و کبودی نیز به عنوان عوارض و ضررهای پیکر تراشی کوتاه مدت در این روش مشاهده خواهد شد.
عوارض پیکرتراشی نسبت به قسمتهای مختلف بدن
عوارض ایجاد شده در روش پیکرتراشی به ناحیه تحت درمان مربوط است. زمانی که روشهای کاهش چربیهای اضافی در قسمتهای حساس بدن مورد استفاده قرار بگیرد احتمال ایجاد عوارض بیشتر وجود دارد. به عنوان مثال، پیکرتراشی شکم و پهلوها اغلب با تورم و کبودی شدید همراه است. همچنین ممکن است در این نواحی عوارض پیکر تراشی مانند شل شدن پوست، تجمع مایعات و عفونت نیز دیده شوند.
در صورتی که پیکرتراشی برای بازوها انجام شود، احتمال برداشت نامتقارن چربیها، افتادگی پوست، درد و کاهش احساس به صورت موقت یا طولانی مدت وجود دارد.
حذف چربیها در قسمت رانها و باسن ممکن است به صورت نامتقارن انجام گیرد و یا در صورتی که توسط افراد کم تجربه انجام شود، باعث آسیب به اعصاب خواهد شد. همچنین در این ناحیه عروق خونی بزرگ وجود داشته و احتمال خطر آمبولی چربی نیز وجود دارد.
حذف چربی در ناحیه صورت و غبغب نیز ممکن است عوارضی مانند تورم و کبودی، افتادگی پوست و ظاهری نامتقارن را ایجاد کند.