مراقبت بعد از پلکسر بینی و راهنمای ۱۰ روزه جلوگیری از اسکار [مهم]

نگاه کردن به آینه در این لحظه ممکن است کمی نگران‌کننده باشد؛ نقطه‌های قهوه‌ای‌رنگ متعدد (Carbon Crusts) روی بینی که شاید ظاهر ناخوشایندی داشته باشند.

اما نگران نباشید، این نقطه‌ها دقیقاً همان جایی هستند که معجزه لیفت بینی اتفاق می‌افتد. این زخم‌های سطحی نشانه‌ی آغاز فرآیند کلاژن‌سازی و جمع شدن پوست هستند و باید مثل چشم‌هایتان از آن‌ها مراقبت کنید.

موفقیت در پلاسما جت (Plasma Jet) تنها به مهارت پزشک بستگی ندارد؛ بلکه ۵۰ درصد نتیجه نهایی به نحوه مراقبت بعد از پلکسر بینی توسط شما وابسته است.

اگر بخواهیم کل این مسیر را در یک جمله طلایی خلاصه کنیم:

«تحت هیچ شرایطی به زخم‌ها دست نزنید و تا جای ممکن از نور خورشید فرار کنید.»

کندن زودهنگام زخم‌ها برابر است با ماندن جای چاله‌ها (Pitting) برای همیشه.

در این راهنمای جامع، ما قدم‌به‌قدم کنار شما هستیم تا روند بهبود را از التهاب روز اول تا شفاف شدن پوست در هفته چهارم بررسی کنیم و ببینیم چطور می‌توانیم بهترین نتیجه را بدون هیچ‌گونه لک یا اسکار بگیریم.

اقدامات حیاتی در ۲۴ تا ۴۸ ساعت اول (فاز التهاب)

آغاز دوران نقاهت پلکسر بینی با التهاب و قرمزی همراه است که کاملاً طبیعی است. این ۴۸ ساعت حکم "زمان طلایی" را دارد؛ هر اشتباهی در این بازه می‌تواند منجر به عفونت شود.

رعایت دقیق موارد زیر برای عبور سلامت از این مرحله الزامی است:

• دستکاری ممنوع: حتی لمس ملایم نقاط می‌تواند باکتری را وارد زخم‌های باز کند.
• محیط تمیز: روبالشی خود را قبل از خواب تعویض کنید تا آلودگی به پوست نرسد.
• دوری از گرما: از بخار حمام، آشپزی طولانی و سشوار داغ فاصله بگیرید.

قانون ممنوعیت آب و رطوبت

مهم‌ترین اصل در این مرحله، خشک نگه داشتن مطلق ناحیه تحت درمان است. تا ۴۸ ساعت نباید حتی یک قطره آب به بینی بخورد.

چرا؟ چون رطوبت باعث نرم شدن زودهنگام دلمه‌ها (Crusts) می‌شود.
(دلمه‌ها همان لایه‌های محافظ قهوه‌ای روی زخم هستند.)

اگر دلمه‌ها خیس شوند، زودتر از موعد می‌افتند. نتیجه این اتفاق، افزایش ریسک عفونت و ایجاد فرورفتگی در پوست است. برای تمیز کردن صورت، تنها از پد پنبه‌ای و میسلار واتر در نواحی اطراف (گونه و پیشانی) استفاده کنید.

مدیریت سوزش و تورم

احساسی شبیه به آفتاب‌سوختگی شدید کاملاً رایج است. طبق تجربه بیماران، اوج سوزش در چند ساعت اول است و سپس فروکش می‌کند.

برای کنترل ورم (Edema) و سوزش:

• از کمپرس سرد خشک استفاده کنید.
• یخ را مستقیم روی پوست نگذارید؛ آن را در حوله بپیچید.
• کمپرس را فقط روی نواحی اطراف بینی (زیر چشم) قرار دهید، نه روی زخم‌ها.

گرما دشمن شماست؛ گرما التهاب را تشدید می‌کند و پروسه ترمیم را به تعویق می‌اندازد.

وضعیت خوابیدن

نحوه خوابیدن شما مستقیماً بر میزان ورم صبحگاهی تاثیر می‌گذارد. نیروی جاذبه می‌تواند مایعات میان‌بافتی را در صورت جمع کند.

• حتماً به صورت طاق‌باز (به پشت) بخوابید.
• از دو بالش استفاده کنید تا سرتان بالاتر از سطح قلب قرار بگیرد (زاویه ۳۰ تا ۴۵ درجه).
• خوابیدن به پهلو یا روی شکم باعث تماس بینی با بالش و کنده شدن زخم‌ها می‌شود.

این وضعیت را حداقل تا ۳ شب ادامه دهید تا ورم اولیه فروکش کند.

مراقبت از زخم‌ها (کراست‌ها)؛ مهم‌ترین بخش درمان

پس از فروکش کردن ورم اولیه، شما با صدها نقطه قهوه‌ای ریز روی بینی مواجه می‌شوید. این نقاط که در اصطلاح پزشکی «کراست کربنی» (Carbon Crusts) نامیده می‌شوند، پانسمان‌های طبیعی بدن هستند.

وجود این دلمه‌ها نشان می‌دهد که پوست در حال ساخت لایه جدید است. حفظ این لایه محافظ تا زمان ریزش طبیعی، تفاوت بین یک بینی صاف با یک بینی پر از جای جوش را رقم می‌زند.

چرا نباید زخم‌ها را بکنید؟

وسوسه کندن دلمه‌ها بزرگترین دشمن زیبایی شماست. زیر این پوسته‌های قهوه‌ای، سلول‌های فیبروبلاست به شدت مشغول کلاژن‌سازی هستند تا سطح پوست را بازسازی کنند.

اگر این زخم‌ها را زودتر از موعد بکنید، فرآیند ترمیم ناقص می‌ماند. این کار باعث ایجاد اسکار آتروفیک (Atrophic Scar) می‌شود.
(اسکار آتروفیک همان فرورفتگی‌ها یا چاله‌های ریزی است که سطح پوست را ناهموار می‌کند.)

همچنین کندن زخم با دست آلوده، ریسک لک‌های قهوه‌ای دائمی (PIH) را به شدت افزایش می‌دهد. پس بگذارید بدن کارش را بکند.

ریزش زخم‌های پلکسر چند روز طول می‌کشد؟

صبر در این مرحله کلیدی است. طبق تجربه بیماران، ریزش کامل زخم‌ها معمولاً بین ۵ تا ۱۰ روز طول می‌کشد.

این زمان بسته به سن، نوع پوست و قدرت سیستم ایمنی شما متفاوت است.

• روز ۳ تا ۵: زخم‌ها تیره و خشک می‌شوند.
• روز ۵ تا ۷: شروع به ترک خوردن و ریزش می‌کنند.
• روز ۱۰: معمولاً پوستی صورتی و تازه نمایان می‌شود.

در این مدت هرگز سعی نکنید با استفاده خودسرانه از انواع پماد بعد از پلکسر یا مرطوب‌کننده‌های چرب، این روند را تسریع کنید؛ مگر اینکه پزشک دستور داده باشد.

نحوه شستن صورت بعد از پلکسر

پس از پایان ۴۸ ساعت ممنوعیت آب، می‌توانید صورت خود را بشویید. اما شستن صورت بعد از پلکسر آداب خاصی دارد تا زخم‌ها کنده نشوند.

برای این کار مراحل زیر را دنبال کنید:

1. از یک شوینده بسیار ملایم (Gentle) یا شامپو بچه استفاده کنید.
2. از آب ولرم استفاده کنید؛ آب داغ خارش را بیشتر می‌کند.
3. کف را به آرامی روی صورت پخش کنید.
4. حرکت مالشی و چرخشی ممنوع! فقط ضربه‌های آرام بزنید.
5. استفاده از لیف و اسفنج اکیداً ممنوع است.

برای خشک کردن، یک حوله تمیز یا دستمال کاغذی را به آرامی روی پوست بگذارید و بردارید. هرگز حوله را روی بینی نکشید.

بهترین پمادها و داروها بعد از پلکسر بینی

انتخاب داروی درست در زمان مناسب، مرز باریک بین بهبودی سریع و ایجاد گوشت اضافه (کلوئید) است. بسیاری از افراد برای درمان ورم بینی بعد از پلکسر به صورت خودسرانه سراغ پمادهای کورتونی می‌روند که اشتباهی جبران‌ناپذیر است.

داروها در این پروسه به دو دسته تقسیم می‌شوند: آنهایی که "قبل از ریختن زخم" مجاز هستند و آنهایی که "فقط بعد از ریزش" باید استفاده شوند.

قانون کلی این است: روی زخم‌های خشک و دلمه‌بسته، هیچ چیزی نمالید مگر اینکه پزشک تجویز کرده باشد. اجازه دهید پوست نفس بکشد.

نقش کرم‌های ترمیم‌کننده (سیکالفیِت، میموزا و...)

زمان طلایی استفاده از ترمیم‌کننده‌ها (Restorative Creams)، دقیقاً بعد از افتادن آخرین دلمه است.
اگر یادتان باشد در بخش قبل گفتیم که ریزش زخم های پلکسر چند روز طول میکشد؛ دقیقاً پس از پایان این ۵ تا ۱۰ روز، وقتی پوست صورتی و تازه نمایان شد، نوبت این کرم‌هاست.

کرم‌هایی مانند سیکالفیِت اَوِن (Cicalfate Avene) یا سیکابیو بایودرما به دلیل داشتن زینک و مس، سرعت بازسازی اپیدرم را دوچندان می‌کنند.
(نکته: این محصولات صرفاً پیشنهادهای متداول هستند؛ حتماً پیش از مصرف با پزشک خود یا متخصصین معرفی شده در "هیلیفا" مشورت کنید.)

استفاده زودهنگام از این کرم‌ها روی زخم‌های باز، باعث نرم شدن دلمه و عفونت می‌شود.

پماد زینک اکساید؛ دوست یا دشمن؟

زینک اکساید (Zinc Oxide) یک شمشیر دو لبه است. این پماد ارزان و در دسترس، خاصیت ضدالتهابی قوی دارد و می‌تواند در کاهش قرمزی موثر باشد.

• نقش مثبت: به عنوان یک سد فیزیکی در برابر نور خورشید و باکتری‌ها عمل می‌کند.
• نقش منفی: بافت بسیار غلیظ و چرب آن ممکن است منافذ پوست را مسدود کند و باعث حبس شدن حرارت در بافت ملتهب شود.

پزشکان معمولاً توصیه می‌کنند تنها یک لایه بسیار نازک (در حدی که پوست سفید نشود) استفاده کنید. انباشته کردن پماد روی هم، پروسه خشک شدن زخم را مختل می‌کند.

ضدآفتاب؛ حیاتی‌ترین دارو

شاید عجیب باشد که ضدآفتاب را "دارو" بنامیم، اما در این مرحله حکم اکسیژن را دارد. پوست تازه تشکیل شده هیچ دفاعی در برابر اشعه UV ندارد.

حتی اگر در خانه هستید، نور مرئی لامپ‌ها و پنجره‌ها می‌تواند باعث ایجاد لکه‌های قهوه‌ای دائمی شود.

• حتماً از ضدآفتاب‌های فیزیکال (مینرال) استفاده کنید.
• ضدآفتاب‌های رنگی به دلیل داشتن رنگدانه ممکن است روی بافت تازه حساسیت ایجاد کنند؛ پس مدل‌های بی‌رنگ را انتخاب کنید.
• هر ۲ ساعت یکبار آن را تمدید کنید تا ریسک تیرگی پوست به صفر برسد.

بایدها و نبایدهای سبک زندگی در دوران نقاهت

دوران نقاهت تنها به زدن کرم ختم نمی‌شود؛ بلکه نحوه زندگی شما در این ۱۰ روز سرنوشت‌ساز است. گاهی یک بی‌احتیاطی کوچک، تمام زحمات پزشک را هدر می‌دهد.

یکی از بزرگترین چالش‌ها، اصطکاک فیزیکی با ناحیه درمان است. ماسک زدن بعد از پلکسر یکی از همین موارد خطرناک است. سایش مداوم لبه‌های ماسک با بینی، باعث کنده شدن زودهنگام دلمه‌ها می‌شود.
اگر مجبور به استفاده از ماسک هستید، حتماً از مدل‌های سه بعدی (3D) استفاده کنید که با بینی تماس ندارند.

بی‌توجهی به این جزئیات می‌تواند منجر به ایجاد لک قهوه ای بعد از پلکسر (PIH) شود؛ لک‌هایی که درمان آن‌ها ماه‌ها زمان می‌برد و هزینه سنگینی دارد.

آرایش کردن بعد از پلکسر

قانون ساده است: تا زمانی که آخرین دلمه نیفتاده، کیف لوازم آرایش را قفل کنید.
مواد شیمیایی موجود در کرم‌پودر و کانسیلر می‌توانند از طریق منافذ باز وارد پوست شوند.

این نفوذ نه تنها باعث عفونت شدید می‌شود، بلکه ممکن است رنگدانه‌های آرایشی را زیر پوست تازه حبس کند (Tattoo Effect).
طبق گزارش کاربران، کسانی که روز سوم آرایش کرده‌اند، تورم و قرمزی طولانی‌تری را تجربه کرده‌اند. حتی استفاده از براش‌های شسته شده هم ریسک انتقال باکتری را دارد.

ورزش و تعریق

باشگاه رفتن را حداقل برای ۷ روز فراموش کنید.
افزایش ضربان قلب باعث پمپاژ خون بیشتر به صورت می‌شود که ورم و تپش ناحیه بینی را تشدید می‌کند.

همچنین عرق حاوی نمک و املاح است. تماس قطرات عرق با زخم‌های تازه پلکسر، سوزش شدیدی ایجاد می‌کند.
باکتری‌های موجود در عرق نیز محیط را برای عفونت آماده می‌کنند. پس تا زمان خشک شدن کامل زخم‌ها، فقط پیاده‌روی سبک مجاز است.

تغذیه مناسب برای ترمیم پوست

بدن شما برای ساخت پوست جدید به مصالح ساختمانی نیاز دارد.
رژیم غذایی شما باید سرشار از پروتئین و ویتامین باشد.

• معجزه آناناس: آناناس حاوی آنزیمی به نام بروملئین (Bromelain) است که به شدت ورم و کبودی را کاهش می‌دهد.
• ویتامین C: مصرف مرکبات، فلفل دلمه‌ای و توت‌فرنگی را دو برابر کنید. این ویتامین کاتالیزور اصلی کلاژن‌سازی است.
• هیدراتاسیون: نوشیدن ۸ لیوان آب در روز، انعطاف‌پذیری پوست جدید را تضمین می‌کند.

عوارض طبیعی در برابر علائم خطر (چه زمانی نگران شویم؟)

تشخیص مرز باریک بین "روند طبیعی درمان" و "شروع یک فاجعه" برای هر بیماری حیاتی است.
بسیاری از افراد با دیدن تورم شدید دچار استرس می‌شوند، در حالی که این واکنش طبیعی سیستم ایمنی است.

اما گاهی بدن هشدارهایی می‌دهد که نادیده گرفتن آن‌ها می‌تواند عواقب جبران‌ناپذیری داشته باشد. شناخت این علائم به شما کمک می‌کند تا در زمان درست مداخله پزشکی انجام دهید.

عوارض نرمال

تجربه موارد زیر در هفته اول کاملاً طبیعی است و جای نگرانی ندارد:

• نقاط قهوه‌ای و سیاه: این‌ها همان دلمه‌های کربنی هستند که باید باشند.
• تورم و التهاب: ورم بینی ممکن است تا ۳ روز ادامه داشته باشد. برای درمان ورم بینی بعد از پلکسر فقط به کمپرس سرد و زمان نیاز دارید.
• خارش خفیف: نشانه فعال شدن بافت برای ترمیم است (نشانه خوبی است).
• قرمزی پوست (اریتم): پس از ریزش زخم‌ها، پوست صورتی یا قرمز می‌شود که ممکن است تا چند هفته ادامه یابد.

نگران نباشید؛ این قرمزی اولیه با لک قهوه ای بعد از پلکسر (که ناشی از آفتاب‌سوختگی است) تفاوت دارد و به مرور محو می‌شود.

علائم عفونت

اگر هر یک از علائم زیر را مشاهده کردید، بلافاصله استفاده از پمادها را قطع کرده و به پزشک مراجعه کنید.
حتی اگر بهترین کرم ترمیم کننده بعد از پلکسر را هم بزنید، روی عفونت فعال اثر معکوس خواهد داشت.

• ترشحات چرکی: خروج مایع زرد یا سبز رنگ از محل زخم‌ها.
• گرما و داغی: وقتی دستتان را نزدیک بینی می‌برید، حرارت غیرعادی حس می‌کنید.
• درد ضربان‌دار: دردی که با گذشت زمان بدتر می‌شود و با مسکن آرام نمی‌گیرد.
• گسترش قرمزی: هاله‌ی قرمز دور زخم‌ها روز‌به‌روز وسیع‌تر شود (نشانه سلولیت پوستی).

جمع‌بندی و توصیه پزشکی

در نهایت، باید بدانید که لیفت بینی با پلاسما یک پروسه جادویی یک‌شبه نیست. زیبایی نهایی بینی شما، پاداش صبوری شما در دوران نقاهت پلکسر بینی است.

شما نیمی از راه را با انتخاب پزشک ماهر رفته‌اید، اما نیمه دیگر کاملاً در دستان خودتان است.

رعایت اصول بهداشتی در شستن صورت بعد از پلکسر و پرهیز از دستکاری زخم‌ها، تفاوت بین یک پوست صاف و یک پوست لک‌دار را تعیین می‌کند.

همچنین به یاد داشته باشید که زمان استفاده از پماد بعد از پلکسر به اندازه نوع پماد مهم است؛ عجله در استفاده از ترمیم‌کننده‌ها نتیجه عکس می‌دهد.

اجازه دهید پوست با سرعت طبیعی خود بازسازی شود و به بدن خود اعتماد کنید.

اگر هنوز درباره مراقبت بعد از پلکسر بینی سوالی دارید، یا علائمی مشاهده می‌کنید که با روند طبیعی ذکر شده در این مقاله مغایرت دارد، ریسک نکنید.

برای اطمینان از سلامت روند درمان و یا دریافت مشاوره جهت رزرو نوبت‌های ترمیمی بعدی، می‌توانید با کارشناسان و متخصصان تایید شده در «هیلیفا» تماس بگیرید. ما اینجا هستیم تا زیبایی را با سلامتی پیوند بزنیم.